Wat is volatiliteit?

Volatiliteit geeft aan hoe sterk de koers van een belegging beweegt in een bepaalde periode.

• Lage volatiliteit: kleine, rustige koersbewegingen
• Hoge volatiliteit: grote, snelle bewegingen omhoog of omlaag

Een aandeel dat in een jaar tussen € 95 en € 105 beweegt, is minder volatiel dan een aandeel dat schommelt tussen € 70 en € 130.

Belangrijk: volatiliteit zegt niets over het uiteindelijke rendement. Het zegt alleen iets over de weg ernaartoe.

Volatiliteit wordt meestal uitgedrukt in een percentage. Dat percentage laat zien hoe sterk een koers gemiddeld afwijkt van het gemiddelde rendement.

Stel dat een belegging een volatiliteit heeft van 15%, dan betekent dit dat het rendement gemiddeld 15% kan afwijken van het verwachte gemiddelde, naar boven én naar beneden.

Hoe hoger het percentage, hoe groter de schommelingen.

Er zijn twee soorten volatiliteit:

• Historische volatiliteit: gebaseerd op koersbewegingen uit het verleden.
• Verwachte volatiliteit: wat beleggers verwachten dat er gaat gebeuren met de koers van een belegging.

De bekende VIX-index (ook wel angstindex genoemd) meet bijvoorbeeld de verwachte volatiliteit van de Amerikaanse aandelenmarkt.

Koersen bewegen niet zomaar. Volatiliteit ontstaat door:

• Economisch nieuws (inflatie, renteontwikkelingen)
• Bedrijfscijfers
• Politieke gebeurtenissen
• Oorlogen of geopolitieke spanningen
• Marktsentiment en emoties

Volatiliteit wordt vaak gezien als maat voor risico. Toch zijn het niet exact dezelfde begrippen.

• Volatiliteit = mate van schommeling
• Risico = kans dat je je doel niet behaalt

Een tijdelijke daling van 20% is vervelend, maar geen permanent verlies als je niet verkoopt. Structurele waardedaling is wél risico.

Je hebt deels invloed op hoe sterk volatiliteit jouw vermogen raakt.

• Spreid je vermogen: Door te spreiden over regio’s, sectoren en beleggingscategorieën verlaag je de impact van uitschieters. 
• Houd je horizon in de gaten: Hoe langer je belegt, hoe kleiner de invloed van tijdelijke pieken en dalen. Historisch gezien vlakken schommelingen op lange termijn vaak uit.
• Vermijd emotionele beslissingen: Voorkom paniekverkopen als je beleggingen ineens in waarde dalen. Discipline is belangrijker dan timing.
• Zorg voor een buffer: Een ruime spaarbuffer voor onvoorziene kosten voorkomt dat je beleggingen moet verkopen op een ongunstig moment. Via een vrij opneembare spaarrekening blijft je geld dagelijks beschikbaar.