Box 3 belasting: wat zijn de plannen na 2028?

De belangrijkste wijziging is dat de overheid vanaf 2028 de belastingheffing in box 3 wil baseren op het werkelijke rendement van vermogen. Dit betekent dat je belasting betaalt over de inkomsten en waardestijgingen die je daadwerkelijk behaalt in box 3, zoals spaarrente, dividend en gerealiseerdekoers winsten op bijvoorbeeld aandelen, obligaties of andere beleggingsproducten. 

Aanvankelijk was er sprake van een vermogensaanwasbelasting (waarbij je ook wordt belast als aandelen nog niet zijn verkocht), maar het lijkt er nu toch op dat dit een vermogenswinstbelasting wordt. Het kabinet wil de koerswinst op aandelen, obligaties en andere financiële instrumenten in box 3 vanaf 2028 namelijk pas belasten op het moment van verkoop. 

Dit stelsel wordt de opvolger van de vermogensrendementsheffing die in 2026 en 2027 nog geldt. 

Daarnaast is er de wens om in 2028 te werken met een vrijgesteld rendement in plaats van met vrijgesteld vermogen, zoals in 2026 en 2027 nog wel gebeurt. Eind september leek er even sprake te zijn van een verlaging van dat vrijgestelde rendement (naar € 1000 ten opzichte van de eerder aangekondigde € 1800). Maar begin oktober draaide minister Heinen dit voorstel alweer terug vanwege de vele weerstand uit de Tweede Kamer.

Om invoering van de plannen op 1 januari 2028 haalbaar te maken, moet de Eerste Kamer de wetwijziging vóór 31 december 2026 aannemen. Totdat het nieuwe stelsel definitief van kracht is, blijft het huidige forfaitaire systeem met de tegenbewijsregeling gelden.

In deze tabel hebben we alle kenmerken en verschillen tussen het huidige belastingstelsel (vermogensrendementsheffing) en het nieuwe belastingstelsel (Vermogenswinstbelasting vanaf 2028) op een rijtje gezet:

De aankondiging van de nieuwe box 3-plannen heeft forse kritiek opgeleverd, zowel vanuit beleggers als diverse politici. De meeste kritiek ging over de eerder voorgestelde vermogensaanwasbelasting, waarbij papieren winsten ook zouden worden belast.

Het nieuwe box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement brengt (op basis van de aangepaste plannen en de novelle van het kabinet) de volgende veranderingen met zich mee per doelgroep:

• Spaarders worden in het nieuwe stelsel uitsluitend belast over de werkelijk ontvangen spaarrente.

• Er komt (waarschijnlijk) een heffingsvrij rendement van € 1800 per persoon per jaar, waardoor kleine spaarders mogelijk niets extra kwijt zijn aan belasting. Tot dit bedrag aan rendement kunnen spaarders belastingvrij sparen.

• Beleggers betalen belasting over ontvangen dividend en rente uit obligaties.
• De jaarlijkse waardestijging wordt voorlopig nog niet belast. Belegger betalen pas over de koerswinst als zij hun belegging daadwerkelijk verkopen.

• Dit kan leiden tot liquiditeitsproblemen, omdat er belasting betaald moet worden over winst die nog niet in geld is omgezet.

• Verliezen zijn aftrekbaar en kunnen verrekend worden met toekomstige winsten, wat voordelig kan zijn voor actieve beleggers.

• Beleggers moeten meer administratie bijhouden door het jaarlijks vaststellen van waardeontwikkeling en inkomsten.

• Beleggers die één of meerdere tweede woningen bezitten (zoals vakantiewoningen, beleggingspanden) vallen onder deze regeling.
• Vastgoedeigenaren betalen alleen vermogenswinstbelasting over de ontvangen huur (min aantoonbare en toegestane onderhoudskosten).
• Als je de woning enkel voor eigen gebruik aanhoudt, hoef je tussentijds geen belasting te betalen en wordt de verkoopwinst alleen bij de verkoop belast.
• De eventuele jaarlijkse waardestijging van een box 3 woning blijft voorlopig nog onbelast.

In het algemeen betekent dit dat het nieuwe stelsel rechtvaardiger is door belasting over daadwerkelijk rendement en waardestijging, maar ook complexer en kan zorgen voor praktische uitdagingen, vooral bij beleggers en vastgoedbezitters die niet altijd direct liquiditeit hebben om belasting te betalen over ongerealiseerde winsten.