Sparen of beleggen in 2026: wat is slimmer?

Om sparen en beleggen met elkaar te vergelijken, is het goed om eerst de voor- en nadelen naast elkaar te leggen. Ruwweg vallen deze uiteen in vier categorieën: rendement, veiligheid, planbaarheid en belastingen.

Sparen blijft in 2026 voor veel mensen een manier om voorspelbaarheid in hun financiën te behouden. Uit recente cijfers van DNB blijkt opnieuw dat het Nederlands spaargeld maar blijft toenemen, ondanks dat de spaarrente daalt.

Met name spaardeposito’s, waarbij de rente gedurende de looptijd vaststaat, bieden duidelijkheid over het te verwachte rendement. Tegelijkertijd hangt de geschiktheid van deze vorm van sparen af van persoonlijke voorkeuren en financiële doelen.

• De spaarrente is variabel op vrij opneembare spaarrekeningen, wat betekent dat deze op elk moment aangepast kan worden. Banken zijn verplicht je vooraf te informeren over een renteverlaging, meestal enkele dagen tot uiterlijk 30 dagen van tevoren. Variabele rentes worden, afhankelijk van de bank, elke week, elke maand, elk kwartaal of elk jaar uitgekeerd. Op een vrij opneembare spaarrekening kun je je spaargeld op elk gewenst moment afhalen en dus biedt zo'n spaarrekening veel vrijheid.
• Op een spaardeposito staat je geld vast gedurende een bepaalde looptijd. Je hebt bij veel banken de keuze uit allerlei looptijden, variërend van een maand tot een jaar of zelfs drie, vijf of tien jaar. De rente staat ook vast gedurende de hele looptijd, wat zeker interessant kan zijn in een tijd waarin verwacht wordt dat de rentes de komende maanden of jaren dalen.
  Bij een spaardeposito weet je vooraf precies welk rendement je mag verwachten aan het einde van de looptijd. De spaarrente is bovendien vaak hoger dan op een variabele spaarrekening, maar je kunt je geld dus niet zomaar van een deposito afhalen.

Je betaalt pas belasting over spaargeld als je vermogen in box 3 (spaargeld en beleggingen) boven het heffingsvrije vermogen uitkomt (in 2026: € 59.357 per persoon, € 118.714 voor fiscale partners). Tot die grens kun je dus belastingvrij sparen.

Het fictieve rendement waarover je belasting betaalt is voor spaargeld voorlopig 1,28%, tegenover 6,00% voor beleggingen. De belastingdruk op spaargeld is dus aanzienlijk lager dan op beleggingen.

Sparen is vrijwel risicoloos als je spaart bij een bank in Europa. Alle partnerbanken van Raisin vallen onder het nationale depositogarantiestelsel van het land waarin de bank gevestigd is. Dat betekent dat je spaargeld tot € 100.000 per bank per rekeninghouder veilig is (net als in Nederland).

Je loopt dus geen risico om je spaargeld (tot € 100.000 per bank per rekeninghouder) kwijt te raken in geval van faillissement van een bank.

Met deposito sparen weet je exact hoeveel geld je opbouwt. Dit maakt sparen ideaal als je spaardoelen hebt op de korte of middellange termijn, zoals een buffer voor onverwachte uitgaven, een nieuwe auto of de studie van je kinderen. 

Sparen op een vrij opneembare spaarrekening biedt bovendien ook veel flexibiliteit en vrijheid om dat je je geld op elk gewenst moment van de rekening af kunt halen.

Beleggen is in Nederland de afgelopen jaren aanzienlijk populairder geworden. Eind 2025 bereikte het belegd vermogen van Nederlandse huishoudens een recordhoogte van € 204,3 miljard, een stijging van bijna 8% ten opzichte van het jaar daarvoor. 

Inmiddels belegt ongeveer een kwart van de Nederlandse huishoudens (circa 2,2 miljoen). Deze groei wordt gedreven door de zoektocht naar rendement in tijden van inflatie en de toegankelijkheid van producten zoals ETF's en indexfondsen, waarmee u eenvoudig risico kunt spreiden over verschillende markten.

Hoewel de interesse groeit, blijft Nederland in vergelijking met andere landen terughoudend. Waar de gemiddelde Europeaan ongeveer 36% van het vrij besteedbare vermogen belegt, ligt dit in Nederland nog aanzienlijk lager; wij houden vast aan een enorme spaarberg van ruim € 528 miljard. De contrasten met de Verenigde Staten zijn nog groter: daar belegt maar liefst 79% van de huishoudens een deel van hun vermogen op de kapitaalmarkt.

Beleggen biedt je geld de kans om harder te werken, mits je een langere horizon aanhoudt en je je strategie afstemt op je persoonlijke situatie.

Let op: de waarde van beleggingen kan schommelen. Zorg dus dat je alleen belegt met geld dat je niet direct nodig hebt.

Beleggen kán op lange termijn meer opleveren dan sparen, maar garanties heb je nooit. Zo behaalde de S&P 500 in 2023 en 2024 een rendement van 25% of hoger, maar in 2022 nog een verlies van 18%. Het verwachte rendement op beleggingen is in 2026 door de Belastingdienst vastgesteld op 6,00% (forfaitair rendement).

Dit percentage wordt gebruikt om de belasting te berekenen, maar je daadwerkelijke rendement kan hoger of lager uitvallen.

Over je beleggingen betaal je in 2026 mogelijk vermogensbelasting in box 3. Het heffingsvrije vermogen is € 59.357 per persoon (€ 118.714 met fiscale partner). Over het meerdere betaal je 36% belasting over het fictieve rendement van 6,00% voor beleggingen.

Beleggingen zijn vaak erg volatiel, betekent dat je waarde van je vermogen flink kan schommelen. Koersen kunnen stijgen, maar ook fors dalen. Grote verliezen zijn mogelijk, zeker op de korte termijn.

Het risico van beleggen kán worden beloond met een hoger gemiddeld rendement op de lange termijn, maar zekerheid heb je nooit. Daarom is het algemene advies ook: beleg alleen met geld dat je écht kunt missen.

Beleggen is veel minder planbaar dan spaargeld. Je weet vooraf niet hoeveel je vermogen waard is op het moment dat je het nodig hebt. Ook biedt beleggen minder flexibiliteit. Je kunt je beleggingen vaak wel op elk gewenst moment verkopen, maar het risico is dat je je beleggingen met verlies moet verkopen.

Als je je geld simpelweg op een lopende rekening laat staan, loop je niet alleen de spaarrente mis, maar verliest je geld ook aan waarde door inflatie. Het is daarom belangrijk om een bewuste keuze te maken: sparen of beleggen (of een combinatie).

Als je ervoor kiest om te sparen, doe dit dan bij banken die hogere spaarrentes bieden. Op dit moment krijg je bij andere Europese banken hogere spaarrentes dan bij de Nederlandse grootbanken.

Als je liever belegt, zorg er dan voor dat je het risico goed beheert. Hoe dan ook, het is cruciaal om een investeringsbeslissing te nemen om te voorkomen dat je geld stilstaat en aan waarde verliest.