Consumenten vertrouwen in Nederland (2026)

Het consumentenvertrouwen reflecteert het vertrouwen van huishoudens in de economische situatie van Nederland en hun persoonlijke financiën. Het consumentenvertrouwen wordt bepaald door vragen over:

• De financiële situatie van het huishouden (afgelopen en komende 12 maanden).

• Het economische klimaat (afgelopen en komende 12 maanden).

• De geschiktheid van het moment voor grote aankopen.

Het consumentenvertrouwen in Nederland kent opvallende schommelingen, vaak gekoppeld aan economische en maatschappelijke gebeurtenissen. 

• De hoogste stand ooit (+36 in januari 2000) viel samen met de euforie rond de dotcom-hausse, waarin technologische innovaties en stijgende aandelenkoersen een golf van optimisme veroorzaakten. 

• Financiële crisis (2008-2009): Het consumentenvertrouwen kelderde naar -35, wegens faillissementen en werkloosheidsstijgingen.
• Eurocrisis (2013): Een flinke dip in het consumentenvertrouwen (-41) werd veroorzaakt door bezuinigingen en onzekerheid over de eurozone.
• Coronapandemie (2020): Het consumentenvertrouwen daalde (ondanks overheidssteun) naar -22 vanwege lockdowns en economische stagnatie.
• Omgekeerd bereikte het vertrouwen in september/oktober 2022 een dieptepunt van -59, gedreven door een ongekende inflatiegolf (tot 14,5% in Europa) en de energiecrisis na de Russische invasie van Oekraïne.
• Sinds november 2022 tot oktober 2024 steeg het consumentenvertrouwen.
• In maart 2026 maakte het consumentenvertrouwen de grootste daling door in vier jaar tijd, vanwege economische onzekerheid onder consumenten na het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten.

Het langjarig gemiddelde (-11) illustreert dat Nederlanders structureel pessimistischer zijn geworden over hun economische positie.

Het consumentenvertrouwen hangt nauw samen met andere economische indicatoren zoals:

• Inflatie: Hoge prijsstijgingen (zoals in 2022) verlagen het consumentenvertrouwen doorgaans.

• Werkloosheid: Stijgende werkloosheid leidt doorgaans tot voorzichtigheid bij uitgaven.

• Consumptie: Een laag vertrouwen vertaalt zich vaak pas na drie tot vier kwartalen in lagere bestedingen. Dit onderstreept dat het consumentenvertrouwen een voorlopende indicator is, niet altijd direct zichtbaar in cijfers.

Historisch gezien voorspelt een langdurig laag consumentenvertrouwen een aankomende recessie, terwijl een stijging juist economische groei kan aandrijven. De huidige trend onderstreept de kwetsbaarheid van de Nederlandse economie, vooral in combinatie met ECB-rentebesluiten en inflatiedruk.

Het consumentenvertrouwen in Nederland blijft in 2026 naar verwachting negatief, al geeft de stijgende lijn een positief beeld. Vooral door de combinatie van hoge inflatie, onzekerheid over ECB-rentes en geopolitieke spanningen blijft het consumentenvertrouwen onder druk staan.