Hoe gaat het met de Nederlandse economie?

De economische situatie van een land wordt beoordeeld op basis van verschillende economische factoren. Gezamenlijk geven deze factoren een goed beeld van de nationale economie. Factoren waar bijvoorbeeld naar wordt gekeken zijn:

Het bruto binnenlands product (bbp) is één van de belangrijkste maatstaven voor de economische prestaties van een land. Het bbp is een weerspiegeling van de totale productie van goederen en diensten in een land en hiermee wordt de groei of krimp van een nationale economie uitgedrukt. Nederland staat vaak bekend om een relatief hoog bbp per hoofd van de bevolking, wat wijst op een hoge levensstandaard.

Uit het Centraal Economisch Plan van het CPB (maart 2026) blijkt dat het bbp van Nederland met 1,9% groeide in 2025. Dat is fors hoger dan eerder werd verwacht. 

In het eerste kwartaal van 2026 kwam de economische groei uit op een bescheiden 0,1%. Voor de komende jaren wordt een meer gematigde bbp-groei verwacht: 1,4% in 2026 en 1,1% in 2027. 

• Tussen 2014 en 2019 was er sprake van een stabiele, jaarlijkse groei rond de 2% tot 3%.

• In 2020 hadden we door de coronapandemie te maken met een forse economische krimp van bijna 4%.
• In 2021 groeide de Nederlandse economie met 6,2%, gevolgd door 4,3% in 2022 (bron: CBS).
• In 2023 hadden we een groot deel van het jaar te maken met een kleine, economische krimp door onder andere de oorlog in Oekraïne. Maar door een groei in het laatste kwartaal, kwam de economische groei in 2023 in Nederland toch nog in de plus. 
• In het eerste kwartaal van 2024 hadden we nog te maken met een negatieve economische groei van -0,6%, maar in het tweede kwartaal was er sprake van een economische groei van 0,8% ten opzichte van het tweede kwartaal van 2023. Uiteindelijk kwam de economische groei in 2024 uit op 1,0%. 
• In 2025 groeide de Nederlandse economie met 1,9%. Voor 2026 wordt een groei van 1,4% verwacht en voor 2027 een groei van 1,1%.

De werkloosheid in Nederland is historisch gezien relatief laag in vergelijking met veel andere Europese landen. In het eerste kwartaal van 2026 waren er ongeveer 400.000 werklozen, wat neerkomt op zo'n 4% van de beroepsbevolking. De spanning op de arbeidsmarkt neemt verder af en het aantal banen neemt licht toe, na twee kwartalen van daling.

Vooral in sectoren zoals technologie, de zorg en techniek is er een tekort aan arbeidskrachten. De lage werkloosheid is in principe een positief teken, maar het tekort aan arbeidskrachten kan op de lange termijn uitdagingen opleveren voor economische groei.

In 2022 en 2023 maakte Nederland, net als veel andere Europese landen, een periode van hoge inflatie door, voornamelijk veroorzaakt door stijgende energie- en voedselprijzen als gevolg van de pandemie en de oorlog in Oekraïne. 

De CPI, een Europese statistiek die de prijsontwikkeling van een selectie consumptiegoederen en diensten volgt, is in Nederland een belangrijke maatstaf om de inflatie te meten. De hoge inflatie in Nederland in 2022 en 2023 heeft geleid tot een verslechtering van de koopkracht, omdat de stijging van de prijzen sneller ging dan de stijging van de lonen.

In 2024 en 2025 kwam de inflatie op 3,3% uit en voor 2026 wordt een inflatie van 2,3% voorspeld door het Centraal Plan Bureau. Daarmee is de inflatie in Nederland aanzienlijk gedaald, maar blijft deze naar verwachting wel iets hoger dan het eurozone-gemiddelde. De inflatie kan ook nog verder oplopen als de onrust in het Midden-Oosten aan blijft houden.

Nederland blijft een open en exportgerichte economie met een positieve handelsbalans, wat betekent dat we meer exporteren dan importeren. Ook in 2025 noteerde Nederland een aanzienlijk handelsoverschot; zo bedroeg het verschil tussen export en import bijvoorbeeld een surplus van ongeveer € 9,9 miljard in februari 2026 volgens de meest recente handelsbalanscijfers. 

De Nederlandse export groeit ondanks wereldwijde handelsstress, een sterke euro en geopolitieke uitdagingen, met name dankzij de export van industriële producten, technologie en landbouwgoederen, én de rol van logistieke hubs zoals de haven van Rotterdam. 

De export- en importwaarden zijn in 2025 over het algemeen gestegen ten opzichte van voorgaande perioden, waarbij exportgroei in bepaalde maanden boven importgroei uitkwam. 

Internationale spanningen en aangekondigde invoertarieven zoals “reciprocal tariffs” van de VS blijven wel risico’s vormen voor de Nederlandse en Europese export op lange termijn, en kunnen de groei in bilaterale handel met de VS onder druk zetten als deze maatregelen verder worden geïmplementeerd. 

De overheidsfinanciën van Nederland worden als gezond beschouwd, hoewel de overheidsschuld als percentage van het BBP is gestegen door extra uitgaven tijdens de coronacrisis.

Voor 2026 is de Nederlandse overheidsschuld geraamd op 47,8% van het bbp (bron: Rijksoverheid.nl). Hiermee ligt de Nederlandse overheidsschuld ruim onder de Europese grenswaarde van 60% bbp. 

De Nederlandse overheid houdt traditioneel vast aan een beleid van begrotingsdiscipline, wat vertrouwen geeft aan investeerders en ratingbureaus.

Ook de ontwikkeling van rentes, zoals bijvoorbeeld de hypotheekrente of spaarrente, zegt iets over de economische situatie waarin een land zich verkeert. 

De spaarrente wordt bijvoorbeeld beïnvloed door het rentebeleid van de Europese Centrale Bank. Na talloze verhogingen, verlaagde de ECB de depositorente in 2024 en 2025 al meerdere keren omdat de inflatie in heel Europa flink afzwakte.

En dat heeft invloed op de spaarrentes, die het afgelopen jaar weer zijn gedaald. Inmiddels is de inflatie in Europa redelijk onder controle en besloot de ECB al meerdere vergaderingen op rij om de depositorente niet te verlagen. Ook de spaarrentes zijn al een aantal maanden stabiel. 

Omdat de inflatie in 2026 hoger uitvalt dan eerder werd verwacht door sterk stijgende olie- en energieprijzen, overweegt de ECB een renteverhoging later dit jaar. De verwachting is dat de spaarrentes in 2026 dan ook zullen stijgen.

Hogere rentetarieven leiden ook tot hogere leenkosten voor bedrijven en huishoudens, wat investeringen en consumptie afremt. 

In 2025 herstelde de Nederlandse economie met een groei van 1,9%. De inflatie bleef, net als in 2024, stabiel op 3,3%.

Kijkend naar de langere termijn, de periode van 2026 tot 2030, is de ontwikkeling van groei en inflatie in Nederland afhankelijk van de duur van de wereldwijde onzekerheid en het Amerikaanse handelsbeleid.

Volgens experts zullen investeringen in digitalisering, infrastructuur en de energietransitie een cruciale rol spelen in het stimuleren van economische groei. Nederland heeft ambitieuze doelen gesteld op het gebied van duurzaamheid, zoals het verminderen van CO2-uitstoot en het versterken van de circulaire economie. Het behalen van deze doelen vereist forse publieke en private investeringen.

Volgens de meest recente cijfers uit het Centraal Economisch Plan van het CPB uit maart 2026, zal de economische groei in Nederland in 2026 1,4% bedragen en in 2027 1,1%. De inflatie zal naar verwachting geleidelijk dalen.