Wat is de impact van de ECB-rente op de hypotheekrente?

De Europese Centrale Bank bepaalt met haar beleidsrentes (zoals de depositorente, herfinancieringsrente en marginale beleningsrente) de prijs waartegen commerciële banken geld kunnen lenen of stallen.

Als de inflatie afzwakt, verlaagt de ECB de rentes. Het is dan minder aantrekkelijk voor banken om geld te stallen bij de ECB, waardoor het ook minder aantrekkelijk is voor banken om geld aan te trekken en daardoor bieden ze lagere spaarrentes aan consumenten.

Tegelijkertijd wordt het voor banken aantrekkelijker om te lenen bij de ECB en kunnen zij ook lagere rentes aanbieden op hypotheken die verstrekt worden aan consumenten.

Als de inflatie hoog is, zoals bijvoorbeeld in 2022 het geval was, verhoogt de ECB haar beleidsrentes. Dit leidt tot goedkopere leningen voor banken, hogere spaarrentes en hogere hypotheekrentes.

Waar een verlaging of verhoging van de ECB-beleidsrente rechtstreeks doorwerkt in de spaarrentes, is dat bij de hypotheekrente niet het geval. 

Wanneer de ECB haar rente aanpast, heeft dit invloed op de marktrentes:

• De Euribor-rente: de rente voor kortlopende leningen tussen banken. De variabele hypotheekrentes zijn hier aan gekoppeld.

• De kapitaalmarktrente: de rente op staatsobligaties met langere looptijden. De vaste hypotheekrentes zijn hier aan gekoppeld.

Wanneer de ECB de rente aanpast, reageren geld- en kapitaalmarkten meestal direct. Banken en beleggers herzien hun verwachtingen, wat doorwerkt in de Euribor-rente of rente op staatsobligaties met langere looptijd.

Toch passen banken hun hypotheekrentes vaak pas aan na enkele weken tot maanden. Gemiddeld duurt het 2 tot 3 maanden voor een ECB-besluit zichtbaar is in nieuwe hypotheekrentes. Soms zelfs nog langer, als markten twijfelen of de renteverlaging structureel is.

De doorlooptijd verschilt per bank, per hypotheeksoort en afhankelijk van de marktdynamiek.

De ECB-rente heeft dus een duidelijke, maar indirecte invloed op de hypotheekrente. Een verlaging of verhoging van de ECB-rente werkt uiteindelijk via de kapitaalmarktrente en Euribor-rente door op de hypotheekrentes. Daardoor merk je de effecten niet meteen, maar meestal binnen enkele maanden.

Houd zowel de ECB-vergaderingen als de ontwikkelingen van de kapitaalmarktrente in de gaten om in te schatten wanneer het gunstig is om een hypotheek af te sluiten, versneld af te lossen of juist te sparen of te herfinancieren.