De nieuwe plannen voor box 3 liggen zwaar onder vuur. Tijdens een deskundigenbijeenkomst in de Eerste Kamer gisteren, uitten vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de vastgoedsector en financiële instellingen forse kritiek.
Hoewel de Tweede Kamer al op 12 februari 2026 instemde met het voorstel, dringen experts aan op een grondige herziening om economische schade en juridische chaos te voorkomen.

Gisteren organiseerde de commissie voor Financiën uit de Eerste Kamer twee deskundigenbijeenkomsten. Tijdens beide bijeenkomsten kregen deskundigen, waaronder hoogleraren, de Orde van Belastingadviseurs, van Lanschot Kempen en Vastgoed Belang, het woord omtrent de impact van de wet werkelijk rendement box 3. De kern van de kritiek richt zich op de keuze voor een vermogensaanwasbelasting.
Vermogensaanwasbelasting is een belasting die jaarlijks wordt geheven over de inkomsten uit vermogen (zoals rente en dividend) en over de waardestijging van vermogensbestanddelen (zoals aandelen en andere beleggingen).
Het gaat dus om papieren winsten die belast worden. Ook als je je bezit nog niet hebt verkocht en dus geen cash in handen hebt, moet er belasting betaald worden.
Voor startups heeft dit bijvoorbeeld grote gevolgen, claimt De Dutch Startup Association (dSa). Founders en medewerkers bezitten vaak aandelen die op papier veel waard zijn, maar die zij niet kunnen verkopen.Volgens de dSa dreigt de helft van de recent gefinancierde startups Nederland te verlaten door deze onzekerheid.
De vereniging vraagt de Eerste Kamer om het voorstel niet alleen technisch, maar ook op economische gevolgen te toetsen.
"De kernvraag is niet of werkelijk rendement belast mag worden. De kernvraag is of de Eerste Kamer een stelsel kan aanvaarden waarvan de gevolgen voor kapitaal, talent, ondernemerschap, uitvoerbaarheid en internationale concurrentiepositie onvoldoende zijn doordacht".
- Dutch Startup Association
Ook voor de particuliere vastgoedbelegger heeft de nieuwe box 3-wet grote gevolgen. Vooral de zogenoemde vastgoedbijtelling van 3,35% wekt vragen op. Dit is een fictief rendement dat wordt belast wanneer een pand niet wordt verhuurd, bijvoorbeeld bij renovatie of frictieleegstand.
Cor Overduin, namens Vastgoed Belang, noemt dit een "wezensvreemd element" in een wet die pretendeert werkelijk rendement te belasten.
Hij stelt dat eigen gebruik of leegstand in economische zin geen inkomen oplevert en dus niet belast zou moeten worden. In een rekenvoorbeeld laat hij zien dat een belegger met vijf leegstaande winkelpanden van elk € 300.000, jaarlijks € 18.090 aan belasting moet betalen zonder dat er één euro aan huur binnenkomt.
Een opvallende rode draad in alle position papers van de deskundigen is de voorkeur voor een vermogenswinstbelasting (VWB). Hierbij betalen spaarders en beleggers pas belasting op het moment dat zij daadwerkelijk winst maken, bijvoorbeeld bij een exit of verkoop van aandelen.
Het Verbond van Nederlandse Ondernemingen en Nederlands Christelijk Werkgeversverbond (VNO-NCW), wijst erop dat Nederland met de huidige plannen internationaal volledig uit de toon valt. De vermogensaanwasbelasting kan internationale investeerders op voorhand al afschrikken, aldus VNO-NCW.
"Een vermogensaanwasbelasting leidt tot liquiditeitsproblemen en ondermijnt draagvlak: belasting over ongerealiseerde winst kan verkoop van vermogen afdwingen".
- VNO-NCW
Ook Van Lanschot Kempen benadrukt dat een vermogenswinstbelasting voor beleggers veel rechtvaardiger voelt.
Hanneke Kroonenberg, Hoofd Kenniscentrum bij Van Lanschot Kempen, waarschuwt bovendien voor de impact van inflatie; omdat de wet geen inflatiecorrectie kent, kan de reële belastingdruk bij een rendement van 4% en een inflatie van 2% oplopen tot maar liefst 72%.
Terwijl de Tweede Kamer al akkoord is met de invoering van het nieuwe box 3-stelsel, lijkt de Eerste Kamer door deze deskundigenbijeenkomsten kritischer te worden op de uitvoerbaarheid en de economische effecten.
Voor spaarders en beleggers blijft de onzekerheid groot. In het huidige box 3-stelsel is nog een heffingsvrij vermogen van bijna € 60.000 van kracht en wordt er belasting geheven op basis van een fictief rendement. In de nieuwe plannen vervalt het heffingsvrij vermogen, maar komt er een heffingsvrij rendement van ‘slechts’ € 1800. Ook wordt vanaf dan werkelijk rendement belast, of de winst nu uitgekeerd is of niet.De komende tijd zal er meer duidelijk worden over hoe en wanneer de nieuwe box 3-wet ingevoerd zal worden.
Volg onze pagina met Box 3 Nieuws om op de hoogte te blijven.
© 2026 Raisin SE, Berlin