Minister van Financiën past box 3-wetgeving aan na forse kritiek

Een kleine twee weken geleden stemde de Tweede Kamer nog in met het voorstel om belasting te heffen op basis van werkelijk behaalde rendementen in box 3. Toch is de politieke steun fragiel. In de Eerste Kamer dreigt een meerderheid te ontbreken.

Heinen erkent dat de kritiek serieus is. Hij wil in overleg met beide Kamers om zo tot aanpassingen te komen. De geplande invoering in 2028 biedt daarvoor in principe nog tijd.

De grootste controverse draait om de voorgestelde vermogensaanwasbelasting. Daarbij betalen Nederlanders jaarlijks belasting over de waardestijging van bijvoorbeeld aandelen of vastgoed, ook als deze nog niet zijn verkocht.

Beleggers wijzen erop dat belasting verschuldigd is over rendement dat nog niet liquide beschikbaar is. In extreme gevallen kan dat betekenen dat beleggingen verkocht moeten worden om aan de belasting te voldoen.

Daarnaast is er kritiek op de zogenoemde verliesverrekening. Als beleggingen na 2028 in waarde dalen, wordt het verlies wel verrekend met toekomstige winsten, maar niet met terugwerkende kracht. Er vindt dus geen restitutie plaats over eerder betaalde belasting op papieren winsten.

Een Kamermeerderheid ziet daarom meer in een vermogenswinstbelasting, waarbij belasting pas wordt geheven op het moment van verkoop of overdracht (bijvoorbeeld bij overlijden). 

Die variant sluit beter aan bij internationale standaarden, maar vergt volgens het ministerie meer uitvoeringscapaciteit en tijd.

De fiscale impasse kost de schatkist jaarlijks circa € 2,4 miljard aan gemiste inkomsten. Dat vergroot de politieke druk om tot een houdbaar box 3-stelsel te komen. Tegelijkertijd moet het nieuwe stelsel juridisch houdbaar en uitvoerbaar zijn, zodat nieuwe rechtszaken en langdurige procedures worden voorkomen.

Het kabinet-Jetten lijkt daarom bereid om het recente compromis alsnog open te breken. Welke onderdelen precies worden aangepast, is nog onduidelijk. Wel gaf Heinen aan begrip te hebben voor de kritiek op de verliesverrekening.