Vermogens-aanwasbelasting uitgelegd

Vermogensaanwasbelasting is een belasting die jaarlijks wordt geheven over de inkomsten uit vermogen (zoals rente en dividend) en over de waardestijging van vermogensbestanddelen (zoals aandelen en andere beleggingen) ongeacht of deze verkocht zijn of niet.

Dit betekent dat belastingplichtigen elk jaar vermogensbelasting betalen over de waardestijging van hun bezittingen in box 3.

Het huidige box 3-stelsel in Nederland hanteert een forfaitair rendement voor vermogensbestanddelen. Dit betekent dat er belasting wordt geheven op basis van een fictief rendement die voor iedereen gelijk is, in plaats van het werkelijke rendement dat elk individu daadwerkelijk heeft behaald.

Dit systeem wordt vaak als oneerlijk ervaren. In tijden van lage rentes en rendementen betalen belastingplichtigen dan soms belasting over rendementen die ze niet daadwerkelijk hebben behaald.

Ook in tijden van hoge rentes kan het huidige belastingsysteem oneerlijk zijn, omdat mensen met hoge rendementen net zo veel belasting betalen als mensen die een lager rendement hebben behaald.

De overheid streeft met dit nieuwe stelsel naar:

• Meer eerlijkheid en rechtvaardigheid: Nederlanders betalen belasting over het daadwerkelijk behaalde rendement in plaats van een fictief rendement.

• Meer belastingopbrengsten: Door belasting te heffen over de werkelijke waardestijgingen en inkomsten uit vermogen, stijgen de belastinginkomsten.

• Beleggingen: Aandelen en andere beleggingsproducten worden belast op basis van hun jaarlijkse waardestijging. Stel dat je aandelen in één jaar tijd 5% meer waard zijn geworden, dan betaal je dus vermogensaanwasbelasting over de 5% waardestijging. In het wetsvoorstel dat in januari 2026 door de Tweede Kamer is goedgekeurd, is bepaald dat er een uitzondering geldt voor beleggingen in start-ups. Daar hoeft pas belasting betaald te worden bij de verkoop van aandelen.

• Vastgoed: De waardeontwikkeling van tweede woningen en (bedrijfs)panden die in box 3 vallen, bijvoorbeeld omdat de woning of het pand wordt verhuurd, worden niet met vermogensaanwasbelasting belast. In het wetsvoorstel is bepaald dat er over vastgoed in box 3 enkel vermogenswinstbelasting betaald hoeft te worden, bij de daadwerkelijke verkoop. Ook kunnen kosten die gemaakt worden voor een box 3-woning opgevoerd worden. 

• Spaargeld: Ook spaargeld valt onder de vermogensaanwasbelasting, waarbij belasting wordt geheven over de werkelijke rente die is ontvangen. 

Het kabinet heeft al een tijd lang plannen om het box 3-stelsel te hervormen met een hybride model dat vermogensaanwasbelasting als vermogenswinstbelasting combineert. De invoering hiervan is echter uitgesteld tot minimaal 2028 vanwege complexiteit en personeelstekort.

In januari stemde de Tweede Kamer in met het wetsvoorstel om de vermogensaanwasbelasting te introduceren. Ook in februari werden er twee stemrondes gehouden en werd de wet, ondanks onderlinge verdeeldheid, uiteindelijk aangenomen door de Tweede Kamer.

Het wetsvoorstel gaat nu naar de Eerste Kamer, die uiterlijk medio maart 2026 een beslissing moet maken over de introductie ervan. Als dat niet op tijd gebeurt, wordt de invoering van het nieuwe stelsel opnieuw uitgesteld (met minimaal een jaar).

Als de vermogensaanwasbelasting daadwerkelijk geïntroduceerd wordt, krijg je hier als spaarder ook mee te maken. Je gaat dan belasting betalen over de spaarrente die je daadwerkelijk hebt ontvangen. Dit kan gunstig zijn in tijden van lage spaarrentes, maar het kan ook betekenen dat je meer belasting betaalt als de spaarrente stijgt.

Op de hoogte blijven van veranderingen rondom het belastingstelsel in Nederland? Volg dan ons box 3-nieuws.