Economisch beeld Nederland blijft negatief

Zowel consumenten als producenten waren in mei negatiever gestemd dan in april. Het consumentenvertrouwen ligt momenteel ver onder het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar en kwam in mei uit op -46.

Dat betekent dat consumenten in mei terughoudender waren met grote aankopen en bedrijven voorzichtiger met hun toekomstverwachtingen.

Als we kijken naar de bestedingen, zien we een wisselend beeld. In het eerste kwartaal van 2026 consumeerden huishoudens evenveel als in het kwartaal daarvoor. 

Wel verschoof de focus: er werd meer geld uitgegeven aan voedingsmiddelen en kleding, en minder aan brandstof en vervoersmiddelen.

De export van goederen daalde met 1,2% ten opzichte van het vierde kwartaal van 2025, voornamelijk door een lagere uitvoer van machines en transportmiddelen.

Daarentegen stegen de investeringen in vaste activa juist met 0,7%, onder andere door meer aankopen van vliegtuigen en machines.

Er zijn ook positieve geluiden te melden. De productie van de Nederlandse industrie steeg in maart met 2,8% ten opzichte van februari. Vergeleken met maart 2025 lag de productie zelfs 1,7% hoger.

Daarnaast blijft de woningmarkt onverminderd krap. De prijzen van bestaande koopwoningen lagen in april gemiddeld 4,3% hoger dan een jaar eerder, hoewel de prijzen ten opzichte van maart 2026 stabiel bleven (een maand eerder was de prijsstijging nog 5%). 

Ook het aantal faillissementen nam af: in april gingen er acht bedrijven minder failliet, wat neerkomt op een daling van 3%.

Op de arbeidsmarkt is een lichte afkoeling zichtbaar. Het aantal werklozen daalde in april weliswaar naar 397.000 (3,9% van de beroepsbevolking), maar ook het totaal aantal gewerkte uren liep terug met 0,2%.

Bovendien neemt het aantal openstaande vacatures al geruime tijd af. Aan het einde van het eerste kwartaal stonden er 378.000 vacatures open, een daling van 6000. 

De omzet van uitzendbureaus lag in het vierde kwartaal van vorig jaar overigens wel 0,8% hoger dan het jaar daarvoor.

Ondanks de wisselende signalen uit de Conjunctuurklok, noteerde het CBS een kleine economische groei. Het bruto binnenlands product (bbp) steeg in het eerste kwartaal van 2026 met 0,1%. 

Deze groei werd vooral gedreven door overheidsconsumptie, investeringen en voorraadveranderingen, terwijl de dalende export juist een remmend effect had op de Nederlandse economie.

Wat betekenen deze economische ontwikkelingen nu concreet voor de Nederlandse consument?  

• Voor consumenten: Het vertrouwen in de economie daalde in mei, wat consumenten waarschijnlijk terugzien in hun eigen uitgavenpatroon. Consumenten keken kritischer naar hun uitgaven en stelden grote aankopen nog even uit. 
• Voor huizenkopers: De huizenmarkt biedt voorlopig weinig verlichting en blijft onverminderd krap. Doordat de prijzen van koopwoningen nog steeds ruim 4% hoger liggen dan een jaar geleden, moeten huizenkopers flink dieper in de buidel tasten voor een nieuwe woning.
• Voor spaarders: In tijden van economische onzekerheid is financiële rust cruciaal. Als het consumentenvertrouwen daalt, laat de geschiedenis zien dat Nederlanders meer sparen. De spaarrentes zijn de afgelopen maanden ook toegenomen, op zowel vrij opneembare spaarproducten als spaardeposito's. 
• Voor beleggers: Het negatieve producentenvertrouwen en de afzwakkende export kunnen zorgen voor schommelingen op de beurs.
• Voor werknemers en werkzoekenden: De arbeidsmarkt koelt langzaam af. Hoewel het aantal werklozen licht daalde, zijn er wel minder openstaande vacatures en worden er minder uren gewerkt. Dat betekent dat werkzoekenden mogelijk iets meer concurrentie ervaren als zij op zoek gaan naar hun volgende uitdaging.