Een spaarrekening kiezen: hier moet je op letten

Er zijn natuurlijk diverse redenen waarom je overweegt om voor een andere spaarrekening te kiezen. Denk bijvoorbeeld aan:

• Hogere spaarrente: De variabele spaarrentes bij Nederlandse grootbanken blijft al jaren aanzienlijk lager dan bij veel andere Europese banken. Grote kans dat deze lage rentes voor jou een reden zijn om voor een andere spaarrekening te kiezen met hogere spaarrente.

• Ander spaarproduct (spaarrekening vs. spaardeposito): Als je een deel van je spaargeld niet direct nodig hebt, kan het aantrekkelijk zijn om naast je normale spaarrekening een ander spaarproduct te openen. Op een spaardeposito staat je geld voor een bepaalde looptijd vast, maar krijg je in ruil hiervoor ook een hogere rente die ook vaststaat gedurende de looptijd. 

• Duurzaamheid: Steeds meer spaarders hechten waarde aan de manier waarop een financiële instelling kapitaal aantrekt. Zij kiezen bewust voor banken die bekendstaan om hun duurzame beleid en kiezen er bijvoorbeeld voor om een speciale groene spaarrekening te openen, die bovendien een extra fiscaal voordeel met zich meebrengt.

• Spreiding over meerdere spaarrekeningen: Sommige vermogende spaarders kiezen ervoor om meerdere spaarrekeningen te openen. Zo kunnen ze hun vermogen spreiden over meerdere rekeningen, om zo hun spaargeld optimaal beschermd te houden onder nationale depositogarantiestelsels, die maximaal € 100.000 per bank per rekeninghouder beschermen.

• Spaarrekening voor kind: Als je een kindje verwacht of nu al een kind hebt, kan dat ook een reden zijn om te kiezen voor een spaarrekening waar je een spaarpotje voor je kind opbouwt. Ook daarbij kom je voor verschillende keuzes te staan.

• Samenwonen of trouwen: Zodra je een gezamenlijke rekening wil openen, bijvoorbeeld omdat je gaat trouwen of samenwonen, kan dat ook een aanleiding zijn om een andere rekening te kiezen.

• Zakelijke spaarrekening: Als ondernemer of zzp’er wil je zakelijk vermogen (op den duur) scheiden van je privéfinanciën. Een zakelijke spaarrekening biedt niet alleen een helder overzicht voor je boekhouding en de Belastingdienst, maar geeft je ook de mogelijkheid om een buffer op te bouwen voor onvoorziene kosten of toekomstige investeringen.

Om een spaarrekening te kiezen die echt bij je past, is het goed om te begrijpen hoe spaarproducten van elkaar verschillen en welke kenmerken erbij horen.

• Bij een vrij opneembare spaarrekening behoud je veel flexibiliteit. Je stort en neemt geld op wanneer het jou uitkomt. De rente is echter variabel: de bank kan deze op ieder moment aanpassen.

• Een spaardeposito werkt anders. Hier zet je een bepaald bedrag vast voor een vooraf afgesproken periode, die kan variëren van enkele maanden tot meerdere jaren. In ruil voor deze zekerheid biedt de bank een vaste rente die vaak hoger is dan de variabele spaarrente en gedurende de hele looptijd vaststaat. Hoewel je je geld er dus niet zomaar van af kan halen, krijg je in ruil daarvoor wel een hogere, vaste rente.

De afgelopen jaren zijn steeds meer Nederlanders gaan sparen in het buitenland. De rente ligt er vaak hoger dan bij de Nederlandse grootbanken en tegenwoordig is het helemaal niet zo ingewikkeld meer om een spaarrekening bij een andere Europese bank te openen. Bovendien kan dat vaak gratis. 

In veel andere Europese landen is er een gezondere concurrentie op de spaarmarkt, waardoor banken in deze landen bereid zijn om hogere rentes te bieden dan de Nederlandse grootbanken. 

Als je kiest voor een bank in een andere EU-lidstaat, profiteer je in principe van dezelfde bescherming als in Nederland. Op Europees niveau is bepaald dat elk EU-land spaargeld tot € 100.000 per bank per rekeninghouder moet beschermen met een nationaal depositogarantiestelsel.

Een hoge spaarrente kan een relevant startpunt zijn om voor een bepaalde spaarrekening te kiezen, maar let ook zeker op de volgende voorwaarden:

1. Looptijd: Is het geld vrij opneembaar of staat het voor een bepaalde periode vast? Bepaal welk deel van je vermogen je op korte termijn nodig hebt en welk deel langere tijd kan blijven staan. Je kunt er ook voor kiezen om je spaargeld over meerdere deposito’s met verschillende looptijden te spreiden, om zo enige mate van flexibiliteit te behouden.

2. Rente en rentestructuur: Controleer of er sprake is van een vaste of variabele spaarrente. Let goed op of het om actierentes gaan die na enkele maanden weer kunnen terugvallen tot een lager niveau.

3. Tussentijdse opnames en voorwaarden: Bij sommige rekeningen gelden opnamebeperkingen of opzegtermijnen. Bij deposito's is tussentijds opnemen vaak niet mogelijk zonder boete of zwaarwegende redenen.

4. Minimale en maximale inleg: Banken hanteren vaak een minimale inleg (bij Raisin is dat slechts € 1). Daarnaast kunnen staffels gelden: je krijgt dan een lagere rente zodra het saldo een specifieke grens overschrijdt (bijvoorbeeld boven € 100.000).

5. Bronbelasting bij buitenlandse banken: Sommige EU-landen heffen bronbelasting op rente-inkomsten. In veel gevallen kun je dit via een woonplaatsverklaring verlagen tot 0% of verrekenen met de Nederlandse inkomstenbelasting.

6. Kredietrating van het land: Controleer eventueel de rating van het land waar de bank gevestigd is (bijvoorbeeld AAA of AA). Een sterke overheidsfinanciën biedt in theorie extra zekerheid, maar ongeacht de rating van het land, is je geld in alle EU-landen beschermd tot € 100.000 per bank per rekeninghouder.

• Te veel geld te lang vrij opneembaar houden: Een te groot bedrag van je vermogen vrij opneembaar houden, kan onnodig rendement kosten. Het is belangrijk om een deel van je spaargeld altijd vrij opneembaar te houden voor onvoorziene kosten, maar het geld boven dit bedrag, kun je beter laten renderen op een spaarrekening of misschien zelfs wel via beleggingen.

• Alles bij één Nederlandse grootbank laten staan: Uit gemak en loyaliteit aan hun huisbank, blijven er grote bedragen bij de Nederlandse grootbanken staan met een lage rente. Over een spaartegoed van € 100.000 kan het renteverschil met Europese alternatieven al snel meer dan € 1000 bedragen.

• Geen rekening houden met de grens van € 100.000: Wie meer dan € 100.000 bij één bank onderbrengt, stelt het bovenliggende deel bloot aan onnodig risico als de bank onverhoopt failliet gaat.

Het spreiden van kapitaal over meerdere bankrekeningen kan een effectieve manier zijn om risico’s te spreiden, flexibiliteit te behouden en een hoger rendement te behalen.

Door spaargeld op te splitsen over verschillende banken blijf je bij elke bank binnen de grens van € 100.000 van het depositogarantiestelsel. 

Daarnaast kun je een zogenaamde depositoladder opbouwen: je verdeelt het geld over deposito's met gestaffelde looptijden (bijvoorbeeld 1, 2 en 3 jaar). Hierdoor komt er periodiek geld vrij, terwijl je over het geheel een hogere rente ontvangt.

Een halfjaarlijkse of jaarlijkse controle van je spaardoelen en spaarrekeningen is in principe voldoende om te beoordelen of de voorwaarden nog aansluiten bij jouw huidige situatie en spaardoelen. Veranderingen in de markt of wijzigingen in jouw persoonlijke situatie kunnen aanleiding zijn om je spaardoelen te herzien en eventueel voor een andere spaarrekening te kiezen.

De Belastingdienst maakt voor de heffing in box 3 geen onderscheid tussen een Nederlandse spaarrekening of een rekening bij een andere Europese bank. 

Spaartegoeden vallen onder de categorie bank- en spaartegoeden, waarvoor een fictief rendement geldt dat lager ligt dan de belastingheffing op beleggingen.