Spaarplan maken: stappenplan en handige tips

De eerste stap in het maken van een spaarplan is het vaststellen van je spaardoel. Vraag jezelf af: waarvoor wil ik sparen? Dit kan variëren van een concrete aankoop, zoals voor een auto, een huis of een wereldreis, tot meer abstracte doelen zoals financiële onafhankelijkheid of een comfortabel pensioen.

Wees zo specifiek mogelijk bij het formuleren van je doel.

Nu je weet waarvoor je spaart, is het tijd om je huidige financiële situatie onder de loep te nemen. Maak een overzicht van al je inkomsten en uitgaven, bijvoorbeeld in een Spreadsheet, een kasboekjes-app of gewoon met pen en papier. Doe dit voor ten minste de afgelopen drie maanden, om echt een goed beeld te krijgen van wat er maandelijks binnenkomt, wat je maandelijks uitgeeft en waaraan.

Begin met het noteren van je vaste inkomsten, zoals je salaris, toeslagen en eventuele andere regelmatige inkomsten. Vervolgens maak je een lijst van al je uitgaven, onderverdeeld in vaste lasten en variabele kosten. Denk bijvoorbeeld aan de volgende kostenposten:

• Huur of hypotheek
• Energie (gas, water, elektriciteit)
• Gemeentelijke heffingen en belastingen
• Verzekeringen (zorg, inboedel, aansprakelijkheid, etc.)
• Telefoon, internet en tv-abonnementen
• Kinderopvang
• Hypotheek of huurlasten
• Onderhoud van huis en tuin
• Contributies (sportclubs, verenigingen)
• Afbetaling van leningen
• Pensioeninleg
• Vaste donaties of giften

• Boodschappen 
• Kleding
• Persoonlijke verzorging
• Brandstof
• Openbaar vervoer
• Uitgaven voor vrije tijd en hobby's
• Cadeaus
• Vakanties en uitjes
• Onderhoud en reparaties
• Medische kosten die niet vergoed worden
• Studiekosten of cursussen

Nu je een duidelijk overzicht hebt van je inkomsten en uitgaven, kun je berekenen hoeveel je kunt sparen elke maand of elk jaar. Trek je totale uitgaven af van je totale inkomsten. Het bedrag dat overblijft, is je spaarquote en in principe beschikbaar om te sparen.

Het Nibud raadt aan om minimaal 10% van je netto-inkomen te sparen, maar als je ambitieuze spaardoelen hebt, kun je overwegen om dit percentage te verhogen. Zo gaat de 50-30-20 regel ervan uit dat je maandelijks 20% moet overhouden om te beleggen en/of te sparen.

Kijk kritisch naar je uitgaven en bekijk waarop je mogelijk kunt bezuinigen om je spaarquote te vergroten.

Met je spaardoel en spaarquote in gedachten, is het tijd om te beslissen hoe je gaat sparen. Er zijn verschillende soorten spaarrekeningen. Wat de beste spaarrekening voor jou is, is afhankelijk van je doel:

• Vrij opneembare spaarrekening: Ideaal voor korte termijn doelen en als je flexibel bij je geld wilt kunnen.

• Spaardeposito: Geschikt voor langere termijn doelen, met doorgaans een hogere rente die ook nog eens vaststaat gedurende de looptijd. Je kunt je geld hier tussentijds niet zomaar van afhalen.

• Spaarrekening met voorwaarden: Met een vaste inleg en een rente die vaststaat. Je kunt je geld hier tussentijds op elk moment afhalen, met het in acht nemen van een opnametermijn die varieert van een paar dagen tot een paar maanden.

Vergelijk de verschillende opties en kies de methode die het beste past bij jouw situatie en spaardoel.

Een essentieel onderdeel van je spaarplan is het kiezen van een spaarrekening met een hoge rente. De spaarrentes verschillen namelijk aanzienlijk tussen banken, en zelfs kleine verschillen kunnen op lange termijn een groot effect hebben op je vermogen.

Momenteel zijn de spaarrentes bij Nederlandse grootbanken niet hoger dan 1,4% terwijl je bij de partnerbanken van Raisin tot wel 3,25% rente p.j. krijgt op een normale spaarrekening.

De rente ligt hoger bij deze Europese banken omdat er in het buitenland meer vraag is naar spaargeld dan in Nederland. Je spaargeld is bij onze partnerbanken net zo veilig als in Nederland, omdat alle partnerbanken onder het nationale depositogarantiestelsel vallen van het land waarin je spaart. Dit stelsel dekt spaartegoeden tot € 100.000 per bank per rekeninghouder.

De spaarrente verwachting voor 2026 is dat de spaarrentes in Nederland redelijk stabiel blijven, maar de onderlinge verschillen zijn groot.

• Let bij het vergelijken niet alleen op de rente, maar ook op de voorwaarden. Sommige rekeningen bieden een hogere rente, maar hebben beperkende voorwaarden zoals een minimale inleg of een opnamebeperking. Kies een spaarrekening die past bij jouw specifieke spaardoel en -termijn.
• Overweeg ook om je spaargeld te spreiden over meerdere rekeningen als je meer dan € 100.000 spaart, zodat je volledig gedekt bent door het depositogarantiestelsel.

De laatste stap is het in de praktijk brengen van je spaarplan. Bij een aantal banken kun je tegenwoordig (kosteloos) aparte spaarpotjes aanmaken. Elk spaarpotje geef je de naam van het spaardoel en je stelt in hoeveel geld je nodig hebt en wanneer je dit spaardoel wilt bereiken. 

Stel bij voorkeur een automatische overboeking in zodat er elke maand een vast bedrag naar elk spaardoel gaat. Dit zorgt ervoor dat sparen prioriteit krijgt, je dus consistent spaart en je spaardoelen op tijd haalt.

Houd je voortgang regelmatig bij (bijvoorbeeld in een Spreadsheet) en pas je plan indien nodig aan. Als je omstandigheden veranderen, zoals een salarisverhoging, een bonus of dertiende maand of een grote, onverwachte uitgave, pas dan je spaarplan hierop aan.

Als je wilt sparen voor je kind, zijn er enkele aanvullende punten om rekening mee te houden:

• 1. Begin vroeg: Hoe eerder je begint met sparen, hoe meer tijd het geld heeft om te groeien.
• 2. Kies de juiste rekening: Je kunt een spaarrekening op naam van je kind of op je eigen naam zetten. Beide hebben voordelen en nadelen, dus verdiep je goed in alle voorwaarden om te besluiten wat de beste optie is.
• 3. Betrek je kind: Naarmate je kind ouder wordt, kun je hem of haar betrekken bij het spaarproces. Dit helpt bij het ontwikkelen van goede financiële gewoonten.
• 4. Overweeg een spaardeposito: Voor langetermijnsparen kun je een slimme constructie maken met meerdere deposito's die vrijkomen als je kind 18 wordt.
• 5. Denk na over een BEM-clausule: Deze clausule zorgt ervoor dat de bankrekening geblokkeerd blijft tot het kind 18 jaar is. De ouder(s) of voogd(en) van het kind kunnen alleen tussentijds geld opnemen met toestemming van de kantonrechter.

Door deze stappen te volgen en regelmatig je voortgang te evalueren, creëer je een effectief spaarplan dat helpt om je financiële doelen te bereiken. Of je nu spaart voor jezelf of voor jouw kind, een goed doordacht spaarplan is de sleutel tot financieel succes.