Is er een recessie op komst (in 2026)?

De meeste economen verwachten op dit moment geen recessie in Nederland, maar de economische groei blijft kwetsbaar en laag. Volgens het CBS liet het bbp in recente kwartalen slechts een beperkte groei zien, wat wijst op een economie die nauwelijks versnelt.

De Nederlandsche Bank (DNB) gaat ervan uit dat de Nederlandse economie in 2026 met ongeveer 1 à 1,3% groeit. Daarbij wijst DNB expliciet op neerwaartse risico’s, zoals aanhoudende handelsspanningen, geopolitieke onzekerheid en een inflatie die hardnekkiger kan blijken dan in andere eurolanden. Hoewel deze vooruitzichten lager liggen dan eerder verwacht, is er vooralsnog geen sprake van brede economische krimp.

Ook het CPB schetst in zijn meest recente ramingen een beeld van gematigde groei in 2026. De economische ontwikkeling wordt ondersteund door een voorzichtig herstel van de koopkracht, maar afgeremd door verslechterende overheidsfinanciën en structurele knelpunten in de economie.

Kortom: de verwachting voor 2026 is een bescheiden economische groei, maar de kwetsbaarheid neemt toe. De kans op een terugval groeit vooral als internationale handelsspanningen verder escaleren of de inflatie minder snel afneemt dan voorzien.

In 2022 had Nederland te maken met een gemiddelde inflatie van 10% in vergelijking met het jaar daarvoor. Dit was de hoogste inflatie sinds 1975. Vooral de verdubbeling van energieprijzen droeg bij aan dit hoge cijfer. Dankzij een scherpe daling van de energiekosten, daalde de inflatie in 2023 al naar 3,8%.

In 2024 daalde de inflatie in Nederland verder naar 3,3% en in 2025 kwam de inflatie uit op 3%. Daarmee is het streefdoel van de ECB van 2% in Nederland nog niet bereikt, maar de gemiddelde inflatie in de eurozone schommelde wel richting het streefdoel. 

De verwachting is dat de inflatie in 2026 uitkomt op 2,4% (bron: Najaarsraming DNB, december 2025). Gezien deze inflatieverwachting en de voorziene gematigde economische groei is er weinig reden om uit te gaan van een recessie in 2026.

Als er sprake is van hoge inflatie in een periode van economische stagnatie dan spreekt men van stagflatie. Bij stagflatie verkeren centrale banken in een dilemma. Door de economische stagnatie zou het gepast zijn om rentes te verlagen om de economie te stimuleren. Maar een hoge inflatie vraagt juist om een hoger rente zodat investeringen en uitgaven kunnen worden afgeremd.

Als er sprake is van stagflatie, heeft de ECB meestal geen duidelijk beleid. Stagflatie is momenteel niet aan de orde omdat de inflatie significant is gedaald.

Als centrale bank van Europa draagt de ECB zorg voor een stabiele economie in de Eurozone. Zoals al kort vermeld, past de ECB een bepaalde strategie toe om een hoge inflatie in te dammen. Zo heeft de Europese Centrale Bank na jaren van nul en negatieve rentes binnen een korte tijd de rentes stapsgewijs verhoogd om de hoge inflatie van 2022 af te remmen.

De ECB-depositorente stond sinds 20 september 2023 lange tijd op 4,00%. Dit was de hoogste stand ooit. 

In 2024 zwakte de inflatie in de hele eurozone af en besloot de ECB al vier verlagingen door te voeren. Ook in 2025 verlaagde de ECB de rente al meermaals. Toen de inflatie onder controle bleek, besloot de ECB de rente niet verder te verlagen. De depositorente staat begin 2026 nog steeds op 2,00%. 

Over het algemeen is het makkelijker om economische groei te genereren bij lagere rentestanden. Een lage rente betekent dat het goedkoper is om geld te lenen. Bedrijven zullen daarom sneller investeringen doen. De aanschaf van goederen waar vaak een lening voor nodig is, zoals een huis of een nieuwe auto, worden ook sneller gedaan.

Dit kan een stimulerend effect hebben op economische groei en de kans op een recessie verkleinen. Daardoor zijn de financiële vooruitzichten in periode met lage rentes vaak positiever.

Tijdens een recessie staat de hypotheekrente vaak onder druk om te dalen.

Dit komt doordat beleggers en banken in onzekere tijden hun geld liever veilig wegzetten, bijvoorbeeld in staatsobligaties, waardoor de kapitaalmarktrente daalt. De hypotheekrente volgt deze beweging meestal, zij het met enige vertraging.

Centrale banken, zoals de ECB, verlagen in een recessie vaak hun beleidsrente om de economie te stimuleren, wat de hypotheekrente verder omlaag kan duwen.

Toch zijn er uitzonderingen: als de inflatie hoog blijft, kunnen centrale banken juist de rente verhogen om prijsstijgingen te beteugelen, wat de hypotheekrente tijdelijk kan opdrijven.

Over het algemeen geldt dat bij recessievrees de verwachting van lagere economische groei en rentestappen van de centrale bank zorgen voor een dalende hypotheekrente, maar de daadwerkelijke ontwikkeling hangt af van de balans tussen inflatie, centrale bankbeleid en marktsentiment.

Lee ook:

• Waarom is de hypotheekrente hoger dan de spaarrente?
• Wat is de verwachting van de hypotheekrente?