Geldmarktfondsen: wat zijn het en hoe werkt beleggen in deze fondsen?

Een geldmarktfonds (ook wel money market fund genoemd) is een beleggingsfonds dat investeert in zeer kortlopende en liquide financiële instrumenten. 

Denk hierbij aan staatsobligaties met een korte resterende looptijd, hoogwaardige bedrijfsobligaties, schuldpapieren (commercial paper) en bankdeposito's.

De geldmarkt is de plek waar overheden, banken en grote ondernemingen kortlopende leningen met elkaar aangaan, meestal met een looptijd van minder dan één jaar. 

Het primaire doel van een geldmarktfonds is kapitaalbehoud in combinatie met een rendement dat de actuele marktrente nauwlettend volgt. De beweeglijkheid (volatiliteit) van een geldmarktfonds is daardoor extreem laag vergeleken met aandelen- of reguliere obligatiefondsen.

Wanneer je geld inlegt in een geldmarktfonds, wordt dit vermogen samengevoegd met de inleg van andere beleggers. De fondsbeheerder koopt hiermee een breed gespreide portefeuille van kortlopende instrumenten aan.

Omdat de looptijden van deze leningen zo kort zijn, heeft verandering van de kapitaalmarktrente nauwelijks invloed op de koerswaarde van het fonds. Wel past het verwachte rendement van het fonds zich snel aan als de centrale banken (zoals de ECB) de rentestanden verhogen of verlagen.

Voordelen:

• Hoge liquiditeit: Je inleg is over het algemeen op dagelijkse basis opneembaar.
• Laag risico: Er wordt uitsluitend belegd in schuldpapieren met een zeer hoge kredietwaardigheid.
• Brede spreiding: Je vermogen wordt verdeeld over tientallen hoogwaardige debiteuren.

Nadelen:

• Geen depositogarantie: Geldmarktfondsen vallen als beleggingsproduct niet onder het depositogarantiestelsel.

• Fiscale afhandeling: Door de Belastingdienst wordt een geldmarktfonds aangemerkt als belegging. Dat zorgt voor een hogere belastingdruk in box 3. Het potentiële rendement van een geldmarktfonds kan daardoor lager zijn dan het fictieve rendement dat wordt gehandhaafd over beleggingen. Wel kun je in je belastingaangifte aangeven dat je werkelijke rendement lager was, om een onnodig hogere belastingheffing te voorkomen.
• Fondskosten: Er worden vaak beheerkosten gerekend, wat ten koste gaat van het nettorendement.

Een groot verschil tussen een geldmarktfonds en een spaardeposito zit voor Nederlandse vermogenden niet in het brutorendement, maar in de fiscale uitwerking.

Sinds de herziening van het box 3-stelsel maakt de Belastingdienst een strikt onderscheid tussen twee categorieën: spaargeld en overige bezittingen (beleggingen).

1. Spaargeld en deposito's: Hierop past de fiscus een laag forfaitair rendement toe dat dicht bij de werkelijke spaarrente ligt. In het belastingjaar 2026 wordt er voorlopig gerekend met een fictief rendement van 1,28%.

2. Geldmarktfondsen: Omdat het juridisch een beleggingsfonds betreft, valt dit onder ‘overige bezittingen’. Hier geldt een veel hoger fictief rendement voor (in 2026 vastgesteld 6,00%), ongeacht het feit dat het risicoprofiel van het fonds vrijwel identiek is aan sparen.

Stel: je bent alleenstaand en had op 1 januari 2026 in totaal € 100.000 belegd in een geldmarktfonds. We gaan er in dit versimpelde rekenvoorbeeld voor het gemak vanuit dat je geen spaargeld en andere beleggingen had. 

In 2026 geldt een box 3-vrijstelling van € 59.357 per persoon. Tot dat grensbedrag betaal je helemaal geen belasting. Over het bedrag daarboven wordt een fictief rendement van 6,00% gerekend in de categorie ‘beleggingen’, waar geldmarktfondsen ook onder vallen.

Je belastbaar vermogen is € 40.643 (€ 100.000 – € 59.357). Het fictief rendement (6,00% van € 40.643) is € 2439. In fiscaal jaar 2026 betaal je 36% vermogensbelasting. 36% x € 2439 = € 879.

Als je geen opgaaf doet van je werkelijke rendement, gaat bij een rendement van zo'n 2% op een geldmarktfonds (€ 2000) dus bijna de helft van je winst naar de fiscus. Geef je wel je werkelijke rendement op, dan wordt er 36% vermogensbelasting geheven over je werkelijke rendement boven de heffingsvrije grens. In dit geval betaal je du 36% x (2% van € 40.643) = € 292. 

Om een weloverwogen keuze te maken voor de structurering van je vermogen, staan de belangrijkste eigenschappen van geldmarktfondsen en spaardeposito's hieronder naast elkaar:

Sinds eind 2025 kun je bij Raisin niet alleen sparen tegen scherpe Europese rentes, maar ook beleggen. Binnen het beleggingsaanbod biedt Raisin de kant-en-klare portefeuille "Geldmarktfonds Zeer defensief" aan.

Dit specifieke profiel is ontworpen voor beleggers die risico’s willen beperken, maar wel willen profiteren van de actuele geldmarktrente.

• Transparante kosten: Je betaalt bij Raisin een lage beheervergoeding van 0,25% tot 0,46% per jaar (afhankelijk van je totale portefeuillewaarde) plus de lage lopende fondskosten van circa 0,10%.

• Maximale spreiding: Je inleg wordt gealloceerd naar hoogwaardige geldmarktfondsen en kortlopende obligatie-ETF's.

• Geen vaste looptijd: In tegenstelling tot een deposito zit je niet vast aan een gekozen termijn.