Wat is reële rente?

Als je een rendement van 5% per jaar behaalt op een investering van € 10.000, heb je aan het eind van één jaar in principe € 10.500 op je rekening. Dat noem je het nominale rendement.

Toch betekent dit niet automatisch dat je ook 5% meer kunt kopen. Producten en diensten worden namelijk over de tijd heen duurder doordat de prijzen stijgen. Dit noemen we inflatie. Het daadwerkelijke rendement dat overblijft na aftrek van inflatie, noemen we het reële rendement. Dit kan positief of negatief zijn:

• Positief reëel rendement: Het rendement op je spaargeld of beleggingen is hoger dan de inflatie. Je koopkracht stijgt.

• Negatief reëel rendement: De inflatie is hoger dan het rendement dat je maakt. Je geld op de bank groeit wel in euro's, maar je kunt er minder mee kopen dan voorheen.

De formulie is simpel:

Reëel rendement = Nominaal rendement – Inflatie (even eventueel ook min te betalen belastingen)

Om het exacte reële rendement over meerdere jaren te berekenen, bepaal je eerst het gemiddelde rendement per jaar (geannualiseerd rendement).

Geannualiseerd rendement = ((Eindbedrag / Beginbedrag) ^ (1 / Aantal jaren) - 1) * 100%

Zo reken je het uit in 4 stappen:

• Deel het eindbedrag door het beginbedrag.
• Neem de macht van (1 gedeeld door het Aantal jaren). Gebruik hiervoor de knop x^y of ^ op je rekenmachine.
• Trek er 1 vanaf.
• Vermenigvuldig de uitkomst met 100.

Naast inflatie speelt de vermogensrendementsheffing (box 3) een grote rol in je netto reële rendement. Als je vermogen boven het heffingsvrije vermogen uitkomt, betaal je hier belasting over.

Als je bijvoorbeeld 3% spaarrente ontvangt, 2,5% inflatie hebt én 1% belasting betaalt, blijft er netto een reëel rendement van slechts -0,5% over. 

Om de waardevermindering van je spaargeld door inflatie en belastingen tegen te gaan, heb je een paar opties:

• Zoek de hoogste spaarrente: De rentes bij Nederlandse grootbanken blijven vaak achter op de inflatie. Door je geld weg te zetten op een vrij opneembare spaarrekening of een depositorekening tegen een hogere rente, verklein je het verlies aan koopkracht of maak je zelfs netto winst.

• Kies voor deposito sparen: Bij een deposito zet je je geld vast tegen een vast afgesproken, hogere rente. Dit geeft zekerheid over je rendement.
• Beleggen voor de lange termijn: Historisch gezien levert beleggen een hoger rendement op dan sparen, wat kan hepen om de inflatie (ruimschoots) te verslaan. Wel kleven er risico's aan beleggen; beleg daarom alleen met geld dat je langere tijd kunt missen. Bovendien zijn historische resultaten geen garantie voor prestaties in de toekomst.