Invoering nieuwe box 3-stelsel uitgesteld

In een uiterste poging om de nieuwe box 3-plannen (die in 2028 in zouden moeten gaan) door de Eerste Kamer te loodsen, is de stemming gepauzeerd. 

Staatssecretaris Eerenberg krijgt hierdoor de ruimte om met een vernieuwd plan te komen dat de grootste pijnpunten wegneemt. Dit was hard nodig, want zelfs coalitiepartijen VVD en CDA lieten blijken fundamentele bezwaren te hebben en dreigden tegen te stemmen.

Het huidige wetsvoorstel is een politiek compromis tussen twee vormen van belastingheffing. Aan de ene kant staat de vermogensaanwasbelasting, waarbij je jaarlijks belasting betaalt over het behaalde rendement. 

Aan de andere kant staat de vermogenswinstbelasting, waarbij je pas met de Belastingdienst afrekent op het moment dat je aandelen of een tweede woning verkoopt. Vooral de vermogensaanwasbelasting stuit op verzet.

Veel partijen, waaronder het CDA, vinden het "niet eerlijk" dat beleggers belasting moeten betalen over "geld dat er niet is" wanneer winst alleen nog op papier staat.

De onrust rondom box 3 is niet nieuw. Tot 2021 gebruikte de Belastingdienst een vast, fictief rendement voor iedereen. De Hoge Raad zette daar echter een streep door. Sindsdien zoekt de politiek naar een eerlijkere manier om belasting te heffen over het werkelijke rendement van je vermogen.

Door het ontbreken van een definitief stelsel geldt er momenteel een tijdelijke overbruggingsregeling. Dit zorgt niet alleen voor veel onvrede bij belastingbetalers, maar het levert de staatskas ook jaarlijks zo'n € 2,4 miljard minder op dan oorspronkelijk was begroot. 

Zonder goedkeuring van de nieuwe wet loopt de overheid ook de komende jaren miljarden mis.

Om aan de kritiek tegemoet te komen, heeft staatssecretaris Eerenberg al enkele aanpassingen voorgesteld. Zo wil hij het voor beleggers mogelijk maken om verliezen te verrekenen met winsten uit een ander jaar. Voor de Eerste Kamer is dit echter nog onvoldoende. Zij wil het definitieve totaalplaatje zien voordat er gestemd wordt. 

"Het moet duidelijk zijn welk voorstel wij beoordelen", stelt VVD-senator Marjolein van der Linden. "Wij zijn nog steeds hoopvol dat de staatssecretaris met een oplossing komt." Ook Pro-senator Ferd Crone sluit zich hierbij aan: "Je stemt over het totaalpakket."

Andere senatoren uiten stevige kritiek op de chaotische gang van zaken. BBB-senator Bart Kroon deelt een harde sneer uit: "Het feit dat we hier een wet aan het behandelen zijn waarvan we al maanden weten dat die significant gewijzigd gaat worden op initiatief van de indiener zelf, is een gotspe." 

Ook senator Janny Bakker-Klein (CDA) is nog niet overtuigd van de voorgestelde reparaties: "Het laat de kern van het wetsvoorstel onveranderd."

De verwachting is dat de politieke spanning in het najaar verder toeneemt. Op Prinsjesdag zal het kabinet de definitieve wijzigingen presenteren. Pas in de winter debatteren de senatoren opnieuw over de wet en volgt er een stemming.

Het beoogde nieuwe stelsel wordt door veel politici slechts gezien als een tussenstation dat in 2028 moet ingaan. Uiteindelijk wil het kabinet toe naar een systeem waarbij je uitsluitend belasting betaalt over daadwerkelijk gerealiseerde winst. 

Volgens de staatssecretaris duurt de overstap naar deze volledige vermogenswinstbelasting echter nog zeker vier tot vijf jaar.