Decyzje i stopy procentowe NBP – jaki mają wpływ na oszczędności i kredyty?
Decyzje Rady Polityki Pieniężnej, dotyczące wysokości stóp procentowych, bezpośrednio przekładają się na sytuację finansową gospodarstw domowych. Przekładają się one nie tylko na koszt kredytów, ale także na oszczędności oraz atrakcyjność różnych form przechowywania kapitału. Co oznacza obniżka stóp procentowych dla oszczędzających i kredytobiorców? Jak chronić kapitał w okresie zmiennych stóp?
stopa referencyjna NBP
3,75 %
w skali rocznej
stopa lombardowa NBP
4,25 %
w skali rocznej
stopa redyskontowa weksli NBP
3,80 %
w skali rocznej
Kluczowe wnioski
Ich zmiany wpływają jednocześnie na oprocentowanie kredytów oraz potencjalny zysk z oszczędności, ponieważ wyznaczają kierunek polityki cenowej banków komercyjnych.
Oznacza to poprawę nominalnych zysków z depozytów przy równoczesnym wzroście obciążeń kredytowych.
Jednym z rozwiązań może być częściowe przeniesienie środków do innych walut lub instrumentów finansowych.
Jakie są aktualne stopy procentowe NBP (05/2026)
Stopy procentowe to cena pieniądza w gospodarce – określają, ile kosztuje pożyczenie kapitału i ile można zarobić na jego oszczędzaniu.
Stanowią jedno z najważniejszych narzędzi Narodowego Banku Polskiego do regulacji sytuacji na rynku finansowym w Polsce. Bank centralny, poprzez decyzje podejmowane przez Radę Polityki Pieniężnej, ustala pięć podstawowych stóp procentowych. Zgodnie z decyzją z 3 maja 2026 r. stawki są następujące:
Rodzaj stopy | Aktualna stawka | Charakterystyka |
Stopa referencyjna | 3,75 % | Najważniejsza stopa procentowa NBP, określająca koszt pieniądza na rynku międzybankowym |
Stopa lombardowa | 4,25 % | Oprocentowanie pożyczek udzielanych bankom pod zastaw papierów wartościowych |
Stopa depozytowa | 3,25 % | Oprocentowanie depozytów składanych przez banki w NBP |
Stopa redyskontowa weksli | 3,80 % | Dotyczy operacji związanych z wykupem weksli przez NBP |
Stopa dyskontowa weksli | 3,85 % | Powiązana z operacjami dyskontowania weksli |
Źródło: opracowanie własne. Dane aktualne na dzień 05.05.2026.
Każda z nich pełni określoną funkcję, jednak najważniejszą pozostaje stopa referencyjna, która wyznacza kierunek zmian i jest punktem odniesienia dla całego rynku.
Kiedy RPP podejmie kolejną decyzję w sprawie stóp procentowych?
- Najbliższe posiedzenie decyzyjne RPP:
- 9-10 czerwca 2026 r.
- Kolejne terminy w harmonogramie NBP:
- 7-8 lipca 2026 r.,
- 25 sierpnia 2026 r. i
- 1-2 września 2026 r.
Dlaczego to ważne? Decyzje RPP mogą wpływać na oprocentowanie lokat, kont oszczędnościowych i koszty kredytów.
Czy stopy procentowe wpływają na oszczędności?
Zmiany stóp procentowych NBP mają istotny wpływ na to, ile możemy zarobić na odkładanych środkach. Gdy rośnie stopa referencyjna, banki zazwyczaj podnoszą oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych, co może zwiększyć potencjalne zyski z depozytów.
W praktyce oznacza to, że oszczędzanie może stać się bardziej korzystne, szczególnie jeśli oprocentowanie zaczyna przewyższać poziom inflacji. Z kolei w okresach niskich stóp procentowych zyski z oszczędności są ograniczone, a realna wartość pieniędzy może spadać – nawet mimo nominalnego wzrostu środków na koncie.
Przeczytaj więcej o zależności między stopami procentowymi a inflacją.
Jak stopy procentowe wpływają na lokaty terminowe?
Wzrost stóp procentowych zazwyczaj prowadzi do wyższego oprocentowania lokat terminowych. Banki często podnoszą stawki, aby przyciągnąć środki klientów, co oznacza wyższy potencjalny zysk dla oszczędzających.
Z kolei spadek stóp procentowych powoduje obniżenie oprocentowania lokat. W takim otoczeniu zyski maleją, a ochrona kapitału przed inflacją staje się trudniejsza.
Zależność między stopami procentowymi a oprocentowaniem lokat można zaobserwować w dłuższym okresie. Poniższa tabela i wykres pokazują, jak zmiany stopy referencyjnej NBP przekładają się na średnie oprocentowanie depozytów bankowych.
Okres | Stopa referencyjna NBP (%) | Średnie oprocentowanie lokat (%) |
2019-Q1 | 1.5 | 1.6 |
2019-Q2 | 1.5 | 1.55 |
2019-Q3 | 1.5 | 1.5 |
2019-Q4 | 1.5 | 1.45 |
2020-Q1 | 1 | 1.1 |
2020-Q2 | 0.1 | 0.55 |
2020-Q3 | 0.1 | 0.35 |
2020-Q4 | 0.1 | 0.25 |
2021-Q1 | 0.1 | 0.2 |
2021-Q2 | 0.1 | 0.2 |
2021-Q3 | 0.1 | 0.25 |
2021-Q4 | 1.75 | 0.8 |
2022-Q1 | 3.5 | 1.9 |
2022-Q2 | 6 | 3.8 |
2022-Q3 | 6.75 | 5.9 |
2022-Q4 | 6.75 | 6.2 |
2023-Q1 | 6.75 | 6 |
2023-Q2 | 6.75 | 5.8 |
2023-Q3 | 6 | 5.4 |
2023-Q4 | 5.75 | 5.1 |
2024-Q1 | 5.75 | 4.9 |
2024-Q2 | 5.75 | 4.7 |
2024-Q3 | 5.75 | 4.5 |
2024-Q4 | 5.75 | 4.3 |
2025-Q1 | 5.75 | 4.2 |
2025-Q2 | 5.25 | 4.05 |
2025-Q3 | 4.75 | 3.75 |
2025-Q4 | 4 | 3.35 |
2026-Q1 | 3.75 | 3 |
.png)
Wykres pokazuje zależność między stopą referencyjną NBP a średnim oprocentowaniem depozytów bankowych w czasie. Widać, że oba wskaźniki często poruszają się w podobnym kierunku – gdy stopy rosną, oprocentowanie lokat również może wzrastać, a gdy spadają, może się obniżać. Należy jednak pamiętać, że jest to zależność o charakterze korelacyjnym, a nie gwarantowanym – banki nie zawsze reagują w taki sam sposób ani z taką samą skalą na zmiany stóp procentowych.
Jak stopy procentowe wpływają na konta oszczędnościowe?
Konta oszczędnościowe reagują na zmiany stóp podobnie jak lokaty, jednak ich oprocentowanie jest zazwyczaj zmienne.
W okresie wysokich stóp banki oferują wyższe oprocentowanie, jednak zazwyczaj jest ono zmienne i może być szybko dostosowywane do sytuacji rynkowej.
Przy niskich stopach procentowych konta oszczędnościowe oferują niższe zyski, ale zachowują przewagę w postaci elastycznego dostępu do środków.
W okresie wysokich stóp:
- oprocentowanie kont rośnie,
- może być szybko zmienione przez bank.
W okresie niskich stóp:
- oprocentowanie spada,
- przewagą pozostaje elastyczny dostęp do środków.
Wpływ decyzji NBP na kredyty
Decyzje podejmowane przez Narodowy Bank Polski bezpośrednio przekładają się na poziom oprocentowania kredytów, a tym samym na codzienne finanse gospodarstw domowych.
Gdy stopy procentowe NBP rosną, banki często podnoszą oprocentowanie kredytów, co zazwyczaj prowadzi do wyższych rat – szczególnie w przypadku zobowiązań o zmiennej stopie procentowej. Wzrost stóp przekłada się na wyższy koszt pieniądza, a więc również większe obciążenie dla kredytobiorców. W odwrotnej sytuacji, gdy stopy są obniżane, raty kredytów maleją, co może poprawić zdolność kredytową i zachęca do zaciągania nowych zobowiązań.
Co oznacza wzrost i spadek stóp procentowych dla oszczędzających?
Wzrost stóp:
- wyższe oprocentowanie lokat,
- lepsze warunki dla oszczędzających,
- droższe kredyty.
Spadek stóp:
- niższe oprocentowanie,
- konieczność szukania alternatyw,
- tańsze kredyty.
Realna stopa zwrotu – kluczowy wskaźnik dla inwestora
Nominalne oprocentowanie nie odzwierciedla rzeczywistego zysku.
Realna stopa zwrotu = oprocentowanie – inflacja
W praktyce:
- wysokie oprocentowanie ≠ realny zysk,
- niskie stopy + wysoka inflacja = realna strata.
To uproszczony model, który nie uwzględnia wszystkich czynników (np. podatków, kapitalizacji).
Gdzie szukać ochrony kapitału?
W środowisku zmiennych stóp procentowych oraz podwyższonej inflacji coraz więcej osób zastanawia się, jak skutecznie chronić wartość swoich oszczędności. Klasyczne depozyty bankowe nie zawsze zapewniają realny zysk, dlatego można rozważyć dywersyfikację oszczędności. Może ona obejmować różne klasy aktywów, ale także waluty.
Jednym z prostszych narzędzi, które mogą pomóc ograniczyć ryzyko związane z osłabieniem złotego, jest przechowywanie części środków w walutach obcych. Takie podejście może ograniczyć wpływ sytuacji na krajowym rynku i decyzji dotyczących stóp procentowych.
Aby chronić oszczędności przy zmiennych stopach procentowych, można rozważyć m.in.:
regularnie porównywać oprocentowanie lokat,
dywersyfikować oszczędności,
uwzględniać realną stopę zwrotu (po inflacji).
Stopy procentowe NBP – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie są podstawowe stopy procentowe NBP?
Stopa referencyjna, stopa lombardowa, stopa depozytowa oraz stopa redyskontowa weksli to podstawowe stopy procentowe NBP. Każda z nich pełni inną funkcję, ale razem określają koszt pieniądza w gospodarce i wpływają na rynek finansowy.
Od czego zależy wysokość stóp procentowych?
Wysokość stóp procentowych ustalana jest przez Radę Polityki Pieniężnej i zależy przede wszystkim od poziomu inflacji, kondycji gospodarki oraz sytuacji na rynku finansowym. Celem zmian jest utrzymanie stabilności cen i wspieranie zrównoważonego wzrostu gospodarczego.
Kiedy miała miejsce ostatnia zmiana stóp procentowych NBP?
Na posiedzeniu w dniach 3-4 marca 2026 r. Rada Polityki Pieniężnej obniżyła wszystkie stopy o 0,25 punktu procentowego (25 punktów bazowych), co potwierdziło kontynuację łagodzenia polityki pieniężnej. Od 5 marca 2026 roku główna stopa referencyjna wynosi 3,75%.
Jak zmiana stóp procentowych wpływa na oszczędności?
Wzrost stóp procentowych zazwyczaj prowadzi do wyższego oprocentowania lokat i kont oszczędnościowych, co zwiększa zyski z depozytów. Z kolei ich obniżka sprawia, że oszczędzanie staje się mniej opłacalne, a realna wartość pieniędzy może szybciej spadać przy wysokiej inflacji.
Jak podwyżki i obniżki stóp procentowych wpływają na kredytobiorców?
Podwyżki stóp procentowych powodują wzrost kosztu kredytów, co przekłada się na wyższe raty, szczególnie w przypadku kredytów o zmiennej stopie. Obniżki natomiast obniżają raty i zwiększają dostępność finansowania – mogą pozytywnie wpływać na zdolność kredytową gospodarstw domowych.
Poznaj więcej informacji na temat wiedzy finansowej
Źródła:
https://nbp.pl/polityka-pieniezna/decyzje-rpp/podstawowe-stopy-procentowe-nbp/ [dostęp 13.04.2026]
https://nbp.pl/polityka-pieniezna/rada-polityki-pienieznej/harmonogram-rpp/ [dostęp 13.04.2026]
https://www.analizy.pl/gospodarka/32572/stopy-procentowe-czym-sa-i-jak-wplywaja-na-lokaty-i-kredyty [dostęp 13.04.2026]
https://www.santander.pl/bank-porad/kredyty/stopa-referencyjna-nbp [dostęp 13.04.2026]
https://www.totalmoney.pl/artykuly/konto-walutowe-sprawdz-jak-zalozyc-i-wybrac-najlepsze-konta-walutowe [dostęp 13.04.2026]
O firmie
Informacje o produktach
O firmie
Informacje o produktach
© 2026 Raisin SE, Berlin
Wszystkie przedstawione stawki oprocentowania są wyrażone jako wysokość oprocentowania w skali roku, chyba że wyraźnie wskazano inaczej. Wysokość oprocentowania w skali roku ilustruje, jaka byłaby stopa procentowa, gdyby odsetki były wypłacane i składane raz w roku. Pozwala to klientom na łatwiejsze porównanie zwrotu, jakiego mogą oczekiwać od swoich oszczędności na przestrzeni czasu.