CPI (10/2026) i wskaźniki inflacyjne: – jak interpretować odczyty?
Inflacja wpływa nie tylko na ceny, ale także na decyzje banku centralnego dotyczące oprocentowania kredytów i lokat. Jak interpretować CPI i inne wskaźniki inflacyjne, aby właściwie oceniać sytuację gospodarczą oraz jej wpływ na domowe finanse?
Opracowanie i weryfikacja:
Ekspert finansowy
Ekspert finansowy
Współautor
Współautor
Kluczowe wnioski
Na jego podstawie można zweryfikować, jak zmieniają się koszty życia oraz które produkty i usługi drożeją najszybciej.
Dane GUS o zmianach cen są wykorzystywane do oceny presji inflacyjnej oraz podejmowania decyzji dotyczących polityki pieniężnej.
Zaburzenia w łańcuchach dostaw, wzrost kosztów transportu czy problemy z dostępnością surowców mogą istotnie podnosić ceny na rynku detalicznym.
Wskaźnik CPI: co oznacza i jak go obliczyć?
Najważniejszym miernikiem inflacji w Polsce jest wskaźnik CPI (ang. Consumer Price Index), czyli indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych. Główny Urząd Statystyczny (GUS) publikuje go co miesiąc. Instytucja ta prowadzi regularne badania cen towarów i usług konsumpcyjnych oraz analizuje zmiany w przeciętnych wydatkach gospodarstw domowych.
CPI r/r a CPI m/m: jak interpretować oba odczyty?
GUS dane o inflacji publikuje zarówno w ujęciu miesięcznym, jak i rocznym. Na jego podstawie można sprawdzić, o ile procent zmieniły się ceny względem poprzedniego miesiąca oraz jak wygląda roczna stopa inflacji w porównaniu do tego samego okresu poprzedniego roku.
Aktualny odczyt CPI w Polsce: inflacja wynosi 3,40 % (dane za sierpień 2026 r.; szybki szacunek GUS).
Jak zmieniała się inflacja CPI w Polsce w ostatnich latach? Poniższa tabela przedstawia średnioroczną zmianę cen towarów i usług konsumpcyjnych w porównaniu z poprzednim rokiem, wyrażoną w procentach.
Rok | Średnioroczna inflacja CPI |
2025 | 3,6% |
2024 | 3,6% |
2023 | 11,4% |
2022 | 14,4% |
2021 | 5,1% |
2020 | 3,4% |
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS
Pod koniec miesiąca (zwykle ostatniego dnia roboczego) GUS publikuje szybki szacunek inflacji (tzw. flash) za dany miesiąc, a w połowie kolejnego miesiąca (ok. 15. dnia) prezentuje finalny, szczegółowy odczyt. Przykładowo, według najnowszych publikacji z sierpnia 2026 r., wskaźnik CPI w Polsce ukształtował się na poziomie 3,40 % w ujęciu rocznym (r/r) oraz 0,40 % w ujęciu miesięcznym (m/m).
Wykres pokazuje, jak zmieniała się roczna dynamika cen towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce w okresie od sierpnia 2024 r. do lipca 2026 r. Na przestrzeni tego okresu widoczne były wyraźne zmiany tempa wzrostu cen, wynikające przede wszystkim ze zmian cen energii, żywności i usług:
- Jesienią 2024 r. inflacja rosła m.in. w związku z podwyżkami cen energii po częściowym wycofaniu działań osłonowych.
- W 2025 r. inflacja stopniowo spadała wraz z wygasaniem wcześniejszych szoków cenowych oraz niższą dynamiką cen energii i żywności.
- Wiosną 2026 r. inflacja ponownie zaczęła rosnąć, na co wpływ miały przede wszystkim wyższe ceny żywności i części usług.
Co oznaczają odczyty CPI?
Jeżeli wskaźnik CPI wynosi:
- 3% – oznacza to umiarkowany wzrost cen,
- 8% – konsumenci wyraźnie odczuwają wyższe koszty życia,
- kilkanaście procent – może to świadczyć o wysokiej inflacji i silnym spadku wartości pieniądza.
Na stronie GUS regularnie publikowane są aktualne dane i szczegółowe wyniki dotyczące inflacji w Polsce. W komunikatach często pojawiają się również informacje o tym, które grupy produktów najbardziej wpływały na wzrost cen w danym miesiącu lub kwartale.
Choć wskaźnik CPI jest podstawową miarą inflacji, ekonomiści korzystają również z innych wskaźników, które pomagają precyzyjniej ocenić sytuację w gospodarce. Jednym z najważniejszych jest tzw. inflacja bazowa.
Czym jest inflacja bazowa?
Inflacja bazowa to wskaźnik pokazujący trwalsze trendy zmian cen w gospodarce. W przeciwieństwie do klasycznego CPI nie uwzględnia najbardziej zmiennych kategorii, takich jak ceny żywności, energii czy paliw, które często podlegają krótkoterminowym wahaniom.
Dzięki temu inflacja bazowa pozwala lepiej ocenić, czy wzrost cen ma charakter przejściowy, czy może utrzymywać się przez dłuższy czas. Banki centralne wykorzystują inflację bazową chociażby przy podejmowaniu decyzji dotyczących stóp procentowych.
Narodowy Bank Polski publikuje kilka miar inflacji bazowej, m.in.:
po wyłączeniu cen żywności i energii,
po wyłączeniu cen administrowanych,
po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych,
15% średnią obciętą.
Rok | CPI | po wyłączeniu cen administrowanych | po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych | po wyłączeniu cen żywności i energii | 15% średnia obcięta |
2025 | 103,6 | 102,7 | 104,1 | 103,3 | 103,5 |
2024 | 103,6 | 102,9 | 104,5 | 104,3 | 103,9 |
2023 | 111,4 | 110,4 | 112,9 | 110,1 | 111,9 |
2022 | 114,4 | 114,5 | 111,4 | 109,1 | 110,9 |
2021 | 105,1 | 104,7 | 103,8 | 104,1 | 103,9 |
2020 | 103,4 | 102,5 | 103,2 | 103,9 | 103,2 |
.png)
Inflacja bazowa zwykle zmienia się wolniej niż CPI i pomaga ocenić trwalsze trendy cenowe.
Podstawą obliczeń jest tzw. koszyk inflacyjny, czyli zestaw produktów i usług kupowanych przez gospodarstwa domowe. W jego skład wchodzą m.in.:
Kategoria | Przykłady |
Żywność i napoje bezalkoholowe | Pieczywo, nabiał, warzywa |
Użytkowanie mieszkania lub domu i nośniki energii | Prąd, gaz, ogrzewanie |
Transport | Paliwa, bilety komunikacji |
Rekreacja i kultura | Kino, książki, streaming |
Zdrowie | Leki, usługi medyczne |
Restauracje i hotele | Usługi gastronomiczne i noclegowe |
Inne towary i usługi | Fryzjer, lekarz, internet |
Źródło: opracowanie własne
Na podstawie badań budżetów gospodarstw domowych GUS tworzy opracowania systemu wag, które pokazują, na co Polacy wydają najwięcej pieniędzy. Dzięki temu wskaźnik CPI lepiej odzwierciedla realne zmiany cen w Polsce.
Szybki szacunek a finalny odczyt inflacji
GUS najpierw publikuje tzw. szybki szacunek CPI, oparty na części dostępnych danych. Kilka dni później pojawia się finalny odczyt uwzględniający pełniejszy zestaw informacji. Różnice między nimi zwykle są niewielkie, ale finalne dane stanowią podstawę dokładniejszej analizy zmian cen w danym okresie.
Czym różni się CPI od HICP?
CPI to krajowy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych stosowany przez GUS. HICP jest natomiast zharmonizowanym wskaźnikiem inflacji, który pozwala porównywać zmiany cen w państwach Unii Europejskiej. Różnice wynikają m.in. z odmiennego sposobu konstruowania koszyka oraz udziału poszczególnych kategorii usług nabywanych przez konsumentów.
Co odczyt CPI oznacza dla oszczędzających?
Wysoka inflacja wpływa na spadek siły nabywczej kapitału zgromadzonego na nieoprocentowanych rachunkach bieżących. Z tego powodu przy ocenie produktów oszczędnościowych (takich jak lokaty terminowe i konta oszczędnościowe) warto brać pod uwagę następujące zależności finansowe:
- Realna stopa zwrotu: Jest to oprocentowanie nominalne pomniejszone o wpływ inflacji oraz o 19% podatku od zysków kapitałowych (podatku Belki). Aby wyliczyć szacunkowy zysk realny, od odsetek netto (po potrąceniu podatku) odejmuje się prognozowany wskaźnik inflacji w okresie trwania depozytu.
- Prognozy a odczyty historyczne: Aktualny odczyt CPI informuje o zmianie cen w przeszłości. Przy wybieraniu lokat długoterminowych istotniejsze znaczenie mają prognozy inflacyjne na kolejne miesiące i lata.
- Ustawowa ochrona kapitału w ramach DGS: Niezależnie od poziomu inflacji, środki lokowane na depozytach bankowych oferowanych za pośrednictwem platformy Raisin podlegają ustawowej ochronie w ramach systemów gwarantowania depozytów (DGS) państw członkowskich UE do równowartości 100 000 euro na jednego deponenta w jednym banku.
Lokaty terminowe
Korzystaj z konkurencyjnego, stałego oprocentowania. Minimalna kwota już od 1 zł. Lokaty od 1 miesiąca do 5 lat, objęte systemami gwarancji depozytów. Załóż lokatę online i zacznij oszczędzać bez ryzyka.
Elastyczne produkty oszczędnościowe
Zarabiaj bez ustalonego terminu i ze zmiennym oprocentowaniem. Swobodne wpłaty i wypłaty bez opłat. Wszystkie konta objęte są systemami gwarancji depozytów. Zacznij oszczędzać już dziś.
CPI – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Dlaczego warto śledzić inflację CPI?
Dane o inflacji są przydatne nie tylko do monitorowania cen, lecz także do oceny sytuacji gospodarczej kraju. Mają znaczenie dla gospodarstw domowych, przedsiębiorców i inwestorów, ponieważ mogą wpływać na decyzje dotyczące oszczędzania, wydatków lub inwestowania.
Jak inflacja CPI wpływa na siłę nabywczą pieniędzy?
Wzrost CPI oznacza, że przeciętny poziom cen towarów i usług rośnie – za tę samą kwotę można kupić mniej niż wcześniej. Zależność ta ma znaczenie chociażby przy ocenie wartości oszczędności, płac, emerytur czy świadczeń społecznych, ponieważ wysoka inflacja może obniżać siłę nabywczą pieniądza.
Jak GUS ustala koszyk inflacyjny?
Koszyk inflacyjny powstaje na podstawie informacji o strukturze wydatków gospodarstw domowych, pozyskiwanych m.in. poprzez badania budżetów gospodarstw domowych. Przy jego tworzeniu wykorzystywana jest także klasyfikacja spożycia indywidualnego, która pozwala uporządkować towary i usługi według kategorii konsumpcyjnych.
W jaki sposób obliczany jest indeks CPI?
Wskaźnik cen obliczany jest przy zastosowaniu wag przypisanych poszczególnym kategoriom wydatków. W obliczaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych wykorzystywana jest formuła Laspeyres'a, a system wag opiera się na strukturze wydatków z roku poprzedzającego rok badany.
Czy kurs walut ma wpływ na inflację CPI?
Tak, ponieważ kurs złotego wpływa na koszt towarów, surowców i komponentów sprowadzanych z zagranicy. Osłabienie krajowej waluty może zwiększać ceny importu, co przy odpowiednio dużej skali może przełożyć się na wyższy poziom inflacji.
Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi doradztwa inwestycyjnego, podatkowego ani porady prawnej w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Prezentowane wskaźniki i dane makroekonomiczne mają charakter poglądowy.
Poznaj więcej informacji na temat wiedzy finansowej
Źródła:
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-pot-inflacja-/roczne-wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych [dostęp 09.09.2026].
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-pot-inflacja-/miesieczne-wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-od-1982-roku/ [dostęp 09.09.2026].
https://www.analizy.pl/gospodarka/32487/co-to-jest-inflacja-1 [dostęp 09.09.2026].
O firmie
Informacje o produktach
O firmie
Informacje o produktach
© 2026 Raisin SE, Berlin
Wszystkie przedstawione stawki oprocentowania są wyrażone jako wysokość oprocentowania w skali roku, chyba że wyraźnie wskazano inaczej. Wysokość oprocentowania w skali roku ilustruje, jaka byłaby stopa procentowa, gdyby odsetki były wypłacane i składane raz w roku. Pozwala to klientom na łatwiejsze porównanie zwrotu, jakiego mogą oczekiwać od swoich oszczędności na przestrzeni czasu.