Box 3 belasting: tarieven in 2026

Box 3 is een categorie binnen het Nederlandse belastingstelsel die betrekking heeft op vermogen. Hier vallen je spaargeld, beleggingen en andere vermogensbestanddelen onder. In tegenstelling tot box 1 (inkomen uit werk en woning) en box 2 (inkomen uit aanmerkelijk belang), belast box 3 niet het werkelijke rendement maar een verondersteld rendement over het vermogen.

Box 3 is de laatste jaren vaak onderwerp van discussie vanwege de fictieve berekening van rendement, die niet altijd aansluit bij de werkelijke opbrengsten voor belastingbetalers. Het plan is dan ook om een stelsel op basis van werkelijk rendement in te voeren, maar de introductie van dit nieuwe box 3-stelsel is uitgesteld tot minstens 2028.

Wanneer betaal je belasting in box 3?

Je betaalt vermogensrendementheffing (vermogensbelasting) in box 3 als je vermogen op de peildatum (1 januari) boven de heffingsvrije grens uitkomt. Voor fiscaal jaar 2026 ligt die vrijstelling op € 59.357 of € 118.714 voor fiscale partners. Tot dit bedrag kun je dus belastingvrij sparen en/of beleggen. 

Is je vermogen in box 3 hoger (na aftrek van bepaalde schulden)? Dan ga je belasting betalen. Als je probeert om de belastingdruk te verlagen, bijvoorbeeld door rond de jaarwisseling tijdelijk beleggingen te verkopen en op een spaarrekening stalt, is er sprake van peildatumarbitrage. Dit kan door de Belastingdienst worden gezien als belastingontwijking.

Hoeveel belasting betaal je in box 3?

Hoeveel belasting je betaalt, is afhankelijk van het fictieve rendement op spaargeld en beleggingen die jaarlijks worden vastgesteld. Ook kan het tarief vermogensrendementheffing jaarlijks aangepast worden. In onderstaande tabel zie je de ontwikkeling van de fictieve rendementen en vermogensrendementheffingen:

Beleggingen, zoals aandelen, ETF's en obligaties, vallen ook onder box 3 en worden, net als spaargeld, belast boven het heffingsvrije vermogen. Het fictieve rendement op beleggingen is doorgaans hoger dan dat op spaargeld, met een verondersteld rendement dat in 2026 is vastgesteld op 6,00%.

Ook hier geldt: of je nu meer of minder rendement hebt gemaakt, iedereen betaalt hetzelfde percentage belasting over hetzelfde fictieve rendement. Alleen als je rendement lager is dan het vastgestelde fictieve rendement, kun je bezwaar maken en te veel betaalde belasting terugkrijgen.

Een tweede woning, zoals een vakantiehuis of een verhuurpand, valt onder box 3 en wordt gezien als vermogen. De belastinggrondslag voor een tweede woning wordt berekend op basis van de WOZ-waarde (Waarde Onroerende Zaken) en een verondersteld rendement van 6,00% in 2026.

Je daadwerkelijke rendement (in de vorm van huuropbrengst) hoef je niet op te geven. 

Bepaalde schulden in box 3, zoals een een lening voor een auto, een aflossingsvrije hypotheek, een negatief saldo op een bankrekening of een lening voor een tweede woning, mogen onder voorwaarden worden afgetrokken van het belastbare vermogen. Voor 2026 geldt een schuldendrempel van € 3800 voor alleenstaanden en € 7600 voor fiscale partners. Alleen schulden boven deze grens kunnen worden afgetrokken. Dit houdt in dat kleinere schulden niet in aanmerking komen voor aftrek.

Er wordt in 2026 gerekend met een fictief rendementspercentage van 2,70% op schulden.

Box 3 kent een heffingsvrije drempel waarmee een bepaald deel van het vermogen vrijgesteld is van belasting. In 2026 bedraagt deze drempel € 59.357 of € 118.714 voor fiscale partners. 

Dit vrijgestelde bedrag vermindert de belastingdruk aanzienlijk, omdat alleen het vermogen boven deze grens wordt belast. Naast deze basisvrijstelling zijn er specifieke vrijstellingen voor bijvoorbeeld groen beleggen en groen sparen, wat extra belastingvoordeel kan opleveren.

Het leek er in eerste instantie op dat er in 2026 veel zou veranderen in box 3. Vanwege de uitstel van het nieuwe box 3-stelsel tot 2028, loopt het Rijk belastinginkomsten mis. Dat zou opgevangen kunnen worden door het heffingsvrij vermogen te verlagen en het fictief rendement op bezittingen fors te verhogen. 

Het fictieve rendement voor beleggingen en overige bezittingen zou eerst omhoog gaan naar 7,78%, waardoor beleggers aanzienlijk meer belasting gaan betalen. In 2025 was het fictieve rendement op beleggingen namelijk nog 5,88%. Het heffingsvrije vermogen zou omlaag gaan naar € 51.396 per persoon. 

De invoer van deze maatregelen is eind november 2025 toch teruggedraaid. Het fictieve rendement op beleggingen wordt nu 6,00% en de vrijstelling wordt geïndexeerd tot € 59.357 in 2026.