Ile wynosi składka na ubezpieczenie społeczne w Polsce 2026/2027?
Sprawdźmy, jaka jest podstawa wymiaru składek w 2026/2027 roku oraz jak obliczyć ich wysokość – zarówno z tytułu umowy o pracę, jak i prowadzenia działalności gospodarczej.
Opracowanie i weryfikacja:
Ekspert finansowy
Ekspert finansowy
Współautor
Współautor
Kluczowe wnioski
Składki finansują aż cztery ubezpieczenia i cztery fundusze celowe, a zapowiedziana na 2027 rok podwyżka płacy minimalnej do 4950 zł automatycznie podniesie realny koszt ubezpieczenia każdego pracownika.
Składki są naliczane od pensji zasadniczej wraz z wszelkimi premiami, przy czym system dzieli to obciążenie pomiędzy pracownika, który oddaje ze swojej wypłaty 13,71%, oraz pracodawcę, dopłacającego ze swoich środków kolejne 20,48%.
W 2026 r. pełny duży ZUS ze składką chorobową wynosił 1 926,76 zł miesięcznie (preferencyjny: 456,18 zł). W 2027 r., w związku ze wzrostem prognozowanej pensji do 10 033,00 zł, minimalna podstawa wynosi 6 019,80 zł, a pełna składka społeczna z chorobowym kształtuje się na poziomie 2 052,15 zł miesięcznie.
Składki ZUS 2026 a zmiany w 2027 roku: zestawienie i kluczowe wskaźniki
Poniższa tabela przedstawia obowiązujące stawki i kwoty składek ZUS w 2026 roku oraz kierunek zmian wchodzących w życie od 1 stycznia 2027 roku:
Kategoria / wskaźnik | Obowiązujące kwoty i stawki w 2026 r. | Co zmienia się od 2027 r.? (mechanizm i prognozy) |
Płaca minimalna (podstawa referencyjna) | 4 806,00 zł brutto | Wzrost od 1 stycznia 2027 r. Nowa stawka minimalna automatycznie podwyższa podstawę preferencyjnego ZUS oraz minimalne składki zdrowotne. |
Prognozowane przeciętne wynagrodzenie | 9 420,00 zł brutto | Wzrost w ustawie budżetowej na 2027 r. Wzrost średniej krajowej automatycznie podnosi podstawę standardowego ZUS-u dla przedsiębiorców. |
Składki pracownika (Umowa o pracę) | 13,71% pensji brutto (Emerytalna: 9,76%, Rentowa: 1,50%, Chorobowa: 2,45%) | Stawki procentowe pozostają bez zmian. Wzrost minimalnego wynagrodzenia w 2027 r. oznacza wyższą kwotę nominalną potrąceń przy najniższej pensji. |
Koszty pracodawcy (Umowa o pracę) | od 20,48% pensji brutto (Emerytalna: 9,76%, Rentowa: 6,50%, Wypadkowa: 1,67%, FP/FS: 2,45%, FGŚP: 0,10%) | Stawki procentowe pozostają bez zmian. Całkowity minimalny koszt zatrudnienia pracownika na etacie rośnie proporcjonalnie do nowej płacy minimalnej. |
Duży ZUS przedsiębiorcy (z chorobowym) | 1 926,76 zł / mies. (Podstawa: 5 652,00 zł = 60% średniej) | Wzrost kwotowy od stycznia 2027 r. Składka wzrośnie wraz z nową stawką prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjętą w budżecie państwa. |
Duży ZUS przedsiębiorcy (bez chorobowego) | 1 788,29 zł / mies. | Wzrost kwotowy od stycznia 2027 r. Wariant po rezygnacji z dobrowolnego chorobowego (bez prawa do zasiłku L4). |
Preferencyjny ZUS (miesiące 7–30 JDG) | 456,18 zł (z chorobowym); 420,86 zł (bez chorobowego) (Podstawa: 1 441,80 zł = 30% min.) | Wzrost kwotowy od stycznia 2027 r. Obliczana jako 30% nowej płacy minimalnej na 2027 rok (zwolnienie ze składek na FP i FS). |
Ulga na start (pierwsze 6 miesięcy JDG) | 0 zł składek społecznych | Zasada bez zmian. Nowi przedsiębiorcy przez pierwsze 6 miesięcy nadal opłacają wyłącznie składkę zdrowotną. |
Roczny limit 30-krotności ZUS | 282 600,00 zł rocznie (30 × 9 420 zł) | Wzrost limitu w 2027 r. Limit odpowiada 30-krotności nowej średniej prognozowanej. Po jego przekroczeniu składki emerytalna i rentowa przestają być pobierane. |
Składka zdrowotna NFZ (Przedsiębiorcy) | Skala: 9% dochodu (min. 432,54 zł); Liniowy: 4,9% dochodu; Ryczałt: od 498,35 zł do 1 495,04 zł | Planowane uproszczenia w 2027 r. Rządowe projekty zmian w naliczaniu składki zdrowotnej (m.in. stałe kwoty bazowe i wyłączenie sprzedaży środków trwałych z podstawy). |
Co stanowi podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne pracownika?
Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników z tytułu umowy o pracę jest wysokość ich wynagrodzenia brutto wraz z różnymi dodatkami pieniężnymi. W przypadku każdej zatrudnionej osoby obowiązują składki potrącane z wynagrodzenia pracownika oraz osobno finansowane przez pracodawcę.
Jak obliczyć składki na ubezpieczenie społeczne w przypadku umowy o pracę?
Łączny udział procentowy składek na ZUS wynosi w tym przypadku:
Rodzaj składki | Wysokość składki |
Ubezpieczenie emerytalne | 19,52% podstawy wymiaru |
Ubezpieczenie rentowe | 8% podstawy wymiaru |
Ubezpieczenie chorobowe | 2,45% |
Ubezpieczenie wypadkowe | 1,67% w przypadku zatrudniania do 9 osób, a powyżej od 0,67% do 3,33% w zależności od poziomu ryzyka w danej branży |
Fundusz Pracy | 1% podstawy wymiaru |
Fundusz Solidarnościowy | 1,45% podstawy wymiaru |
FGŚP | 0,1% podstawy wymiaru |
Dodatkowo pracodawca potrąca z wynagrodzenia pracownika składkę zdrowotną do NFZ.
Przykład: Prześledźmy to na przykładzie minimalnego wynagrodzenia, które w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto. Zakładamy przy tym, że zatrudniony ma więcej niż 26 lat, koszty uzyskania przychodu wynoszą 250 zł, składka wypadkowa pracodawcy wynosi 1,67% i nie uwzględniamy składek na PPK.
Rodzaj składki | Pracownik | Pracodawca | ||
Stawka | Kwota | Stawka | Kwota | |
Emerytalna | 9,76% | 469,07 zł | 9,76% | 469,07 zł |
Rentowa | 1,50% | 72,09 zł | 6,50% | 312,39 zł |
Chorobowa | 2,45% | 117,75 zł | - | - |
Wypadkowa | - | - | 1,67% | 80,26 zł |
Fundusz Pracy | - | - | 1,00% | 48,06 zł |
Fundusz Solidarnościowy | - | - | 1,45% | 69,69 zł |
FGŚP | - | - | 0,10% | 4,81 zł |
Razem | 13,71% | 658,91 zł | 20,48% | 984,28 zł |
Źródło: opracowanie własne
Przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym w 2026 roku 4806 zł brutto pracownik otrzyma około 3605,85 zł netto po odliczeniu składek społecznych (658,91 zł), składki zdrowotnej (373,24 zł) oraz zaliczki na podatek dochodowy (168 zł).
Pracodawca poniesie natomiast dodatkowe koszty składek w wysokości około 984,28 zł, co oznacza, że jego całkowity koszt zatrudnienia wyniesie 5790,28 zł miesięcznie.
A jak ta sytuacja zmieni się w 2027 roku? Przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym w 2027 roku 4950 zł brutto pracownik otrzyma około 3703,93 zł netto po odliczeniu składek społecznych (678,65 zł), składki zdrowotnej (384,42 zł) oraz zaliczki na podatek dochodowy (183 zł).
Pracodawca poniesie natomiast dodatkowe koszty składek w wysokości około 1013,76 zł, co oznacza, że jego całkowity koszt zatrudnienia wyniesie 5963,76 zł miesięcznie.
Rodzaj składki | Pracownik | Pracodawca | ||
Stawka | Kwota | Stawka | Kwota | |
Emerytalna | 9,76% | 483,12 zł | 9,76% | 483,12 zł |
Rentowa | 1,50% | 74,25 zł | 6,50% | 321,75 zł |
Chorobowa | 2,45% | 121,28 zł | - | - |
Wypadkowa | - | - | 1,67% | 82,66 zł |
Fundusz Pracy | - | - | 1,00% | 49,50 zł |
Fundusz Solidarnościowy | - | - | 1,45% | 71,78 zł |
FGŚP | - | - | 0,10% | 4,95 zł |
Razem | 13,71% | 678,65 zł | 20,48% | 1 013,76 zł |
Źródło: opracowanie własne
Założenia: 3 i 6 miesięcy przyjęto odpowiednio 90 i 180 dni, a dla roku 365 dni. Wyniki są orientacyjne – rzeczywiste odsetki i podatek mogą się różnić, jeśli chodzi o warunki umowy oraz zasady zaokrąglania.
Składki na ubezpieczenie społeczne dla prowadzących działalność gospodarczą
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy może być różna w zależności od tego, czy korzysta on z przysługujących mu ulg i preferencji.
Duży ZUS – składki od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia
Przedsiębiorcy, którzy nie korzystają z żadnych preferencji, płacą duży ZUS na podstawie prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. W 2026 roku wyniosło ono 9420 zł. Podstawa wymiaru nie może być niższa niż 60% tej kwoty, czyli 5652 zł.
Ile wynosi składka na ubezpieczenie społeczne przedsiębiorcy w 2026 roku? W przypadku, gdy płaci on dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, łączna wysokość daniny wyniesie 1926,76 zł (bez składki na ubezpieczenie zdrowotne). Składki bez chorobowego wynoszą natomiast 1788,29 zł.
Minimalna wysokość poszczególnych części składki na ubezpieczenie społeczne jest następująca:
Rodzaj ubezpieczenia | Stawka procentowa | Kwota składki (2026 r.) |
Ubezpieczenie emerytalne | 19,52% | 1103,27 zł |
Ubezpieczenie rentowe | 8,00% | 452,16 zł |
Ubezpieczenie chorobowe (dobrowolne) | 2,45% | 138,47 zł |
Ubezpieczenie wypadkowe | 1,67% | 94,39 zł |
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | 2,45% | 138,47 zł |
Źródło: opracowanie własne
A jak ta sytuacja zmieni się w 2027 roku? Próg ten po raz pierwszy w historii przekroczy symboliczną barierę, ponieważ prognozowane przeciętne wynagrodzenie wzrośnie do 10 033 zł, przez co minimalna podstawa składek podskoczy do 6019,80 zł, a pełny ZUS społeczny z chorobowym wyniesie aż 2052,15 zł miesięcznie.
Preferencyjny ZUS od 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia
Przez pierwsze 24 miesiące od dnia objęcia ubezpieczeniem przedsiębiorca może opłacać za siebie składki od preferencyjnej podstawy, która nie powinna być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku wyniosło ono 4806 zł brutto, co pozwala przyjąć podstawę 1441,80 zł.
Wysokość składek na ubezpieczenie społeczne dla osób opłacających Mały ZUS wynosi w 2026 roku:
- 420,86 zł – bez chorobowego,
- 456,18 zł – z dobrowolnym chorobowym.
Preferencyjne składki z podziałem na poszczególne rodzaje ubezpieczeń są następujące:
- ubezpieczenie emerytalne: 19,52% (281,44 zł),
- ubezpieczenie rentowe: 8% (115,34 zł),
- ubezpieczenie wypadkowe: 1,67% (24,08 zł),
- dobrowolne ubezpieczenie chorobowe: 2,45% (35,32 zł).
Przedsiębiorca nie musi w tym przypadku odprowadzać za siebie składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, ponieważ dotyczą one jedynie osób, które wyliczają daninę ZUS od podstawy nie niższej niż kwota minimalnego wynagrodzenia. Ubezpieczony po upływie 24 miesięcy płaci wyższe składki – w ramach Dużego ZUS lub Małego ZUS Plus.
Ulga na start
Przedsiębiorca może korzystać przez pierwsze 6 miesięcy od założenia działalności z ulgi na start. Polega ona na zwolnieniu z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe. Ubezpieczony odprowadza wtedy jedynie składkę zdrowotną do NFZ. Warto pamiętać, że w takim przypadku nie odkłada środków na emeryturę, rentę, a także nie ma prawa korzystać ze świadczenia chorobowego ani wypadkowego.
Mały ZUS Plus – oszczędność na opłacaniu składek od dochodu
Po opłaceniu składek przez 24 miesiące od preferencyjnej podstawy (30% minimalnego wynagrodzenia), przedsiębiorca może korzystać z ulgi Mały ZUS Plus – maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. Jest to ulga dla osób uzyskujących roczny przychód do 120 tys. zł i prowadzących w ubiegłym roku działalność przez co najmniej 60 dni kalendarzowych.
Jak obliczyć, ile wynosi składka na ubezpieczenie społeczne na Małym ZUS Plus? Podstawa wymiaru zależy w tym przypadku od wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu przedsiębiorcy w ubiegłym roku. Nie może być ona niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia, a także wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W 2026 roku podstawa wymiaru składek powinna znajdować się w przedziale od 1441,80 zł do 5652,00 zł.
Jeśli przedsiębiorca osiągnął w ubiegłym roku średniomiesięczny dochód niższy niż minimalne wynagrodzenie, w ramach ulgi Mały ZUS Plus nie zapłaci składek na FP i FS.
Kwota ograniczenia podstawy wymiaru składek
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne nie może być wyższa niż 30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na konkretny rok kalendarzowy. Wysokość kwoty ograniczenia w 2026 roku wynosi 282 600 zł.
Roczny przychód brutto | Obowiązkowe składki |
100 000 zł | Wszystkie składki są płacone standardowo przez cały rok. |
200 000 zł | Wszystkie składki są płacone standardowo przez cały rok. |
300 000 zł | Od nadwyżki powyżej limitu 282 600 zł (17 400 zł) nie płaci się już składek emerytalnych i rentowych (zyskuje zarówno pracownik, jak i pracodawca). Pozostałe składki są płacone bez zmian. |
Źródło: opracowanie własne
Składka na ubezpieczenie zdrowotne pracownika
Pracodawca odprowadza każdego miesiąca z wynagrodzenia brutto pracownika (pomniejszonego o składki społeczne) 9% składki na ubezpieczenie zdrowotne. W 2026 roku składka ta wyniesie 373,24 zł przy minimalnym wynagrodzeniu.
Składki na ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorcy
Podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność gospodarczą zależy od formy opodatkowania. Przedsiębiorcy opłacający podatki na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej, odprowadzają składkę do NFZ w wysokości 9% dochodu z działalności gospodarczej osiągniętego w poprzednim miesiącu, z uwzględnieniem obowiązującej minimalnej podstawy wymiaru.
W 2026 roku minimalna podstawa wymiaru składki od lutego wynosi 100% minimalnego wynagrodzenia, czyli 4806 zł, a minimalna składka wynosi 432,54 zł. Za styczeń 2026 roku minimalna składka wynosiła 314,96 zł.
Ubezpieczeni opłacający podatki w formie ryczałtu ustalają podstawę w zależności od przychodów osiągniętych od początku danego roku kalendarzowego. Następnie płacą każdego miesiąca 9% od obowiązującej podstawy:
przychód do 60 tys. zł: podstawa 60% przeciętnego wynagrodzenia (498,35 zł),
przychód od 60 tys. do 300 tys. zł: podstawa 100% przeciętnego wynagrodzenia (830,58 zł),
przychód powyżej 300 tys. zł: podstawa 180% przeciętnego wynagrodzenia (1495,04 zł).
Przedsiębiorcy na podatku liniowym odprowadzają składki od podstawy, która wynosi 4,9% ich miesięcznego dochodu, lecz nie może być niższa od wspomnianej powyżej minimalnej składki.
Odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne
Przedsiębiorca może odliczyć w rocznym zeznaniu podatkowym składki na ubezpieczenie społeczne od dochodu/przychodu, jeśli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W ten sposób zyskuje możliwość obniżenia kwoty podatku dochodowego należnego do zapłaty.
Wysokie składki mogą nie wystarczyć – pomyśl o własnej przyszłości
Warto być świadomym, że stale rosnące składki ZUS wcale nie gwarantują wysokiej emerytury w przyszłości. Zgodnie z prognozami demograficznymi i analizami OECD, w perspektywie kilkudziesięciu lat średnie świadczenie z systemu publicznego może ukształtować się w przedziale od 25% do 30% ostatniej pensji.
Z tego względu wielu oszczędzających decyduje się na dywersyfikację źródeł przyszłego kapitału i budowę prywatnych oszczędności.
Aby utrzymać obecny standard życia na emeryturze, konieczne jest samodzielne budowanie kapitału w ramach tzw. III filaru. Wykorzystując konta IKE i IKZE, zyskujesz wymierne ulgi podatkowe, a nadwyżki finansowe możesz chronić przed negatywnym wpływem inflacji na atrakcyjnie oprocentowanych kontach oszczędnościowych i długoterminowych lokatach terminowych z oferty Raisin.
Składki na ubezpieczenia społeczne – najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie są rodzaje ubezpieczeń społecznych w Polsce?
W polskim systemie ubezpieczeń społecznych wyróżnia się cztery podstawowe rodzaje ubezpieczeń: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Każde z nich zapewnia inny rodzaj ochrony, m.in. w przypadku niezdolności do pracy, wypadku przy pracy lub zakończenia aktywności zawodowej.
Ile wynoszą składki na ubezpieczenie społeczne pracowników?
Pracownik zatrudniony na umowę o pracę finansuje z wynagrodzenia składki społeczne w łącznej wysokości 13,71% podstawy wymiaru. Na tę kwotę składają się składka emerytalna, rentowa i chorobowa, natomiast składkę wypadkową oraz pozostałe należne obciążenia pracodawca finansuje ze swoich środków.
Czy składka zdrowotna jest obowiązkowa dla wszystkich osób osiągających dochody?
Obowiązek opłacania składki zdrowotnej zależy od tytułu do ubezpieczenia i obowiązujących przepisów, a nie wyłącznie od faktu uzyskiwania dochodu. Inne zasady dotyczą pracowników, przedsiębiorców, zleceniobiorców i osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym z innego tytułu.
Jak obliczyć składki na ubezpieczenia społeczne pracownika?
Aby obliczyć składki na ubezpieczenia społeczne, należy ustalić podstawę wymiaru, a następnie zastosować odpowiednie stawki procentowe dla ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i chorobowego. Przy obliczaniu wynagrodzenia netto trzeba dodatkowo uwzględnić składkę zdrowotną, zaliczkę na podatek dochodowy i ewentualne inne potrącenia.
Jakie składki ZUS musi opłacać przedsiębiorca?
Przedsiębiorca co do zasady opłaca składki na ubezpieczenia społeczne, a także składkę zdrowotną, przy czym zakres obowiązkowych składek zależy od jego sytuacji i przysługujących mu ulg. Wysokość miesięcznych obciążeń może się różnić w zależności od tego, czy przedsiębiorca opłaca składki w standardowej wysokości, czy korzysta z ulg (np. ulga na start, preferencyjny ZUS lub Mały ZUS Plus).
Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi doradztwa podatkowego, finansowego ani porady prawnej w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Stawki składek ZUS, minimalne wynagrodzenie oraz limity podstawy wymiaru wynikają z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz właściwych aktów wykonawczych i mogą ulegać zmianom.
Poznaj więcej informacji na temat emerytury
Źródła:
https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/skladki/wysokosc-skladek-na-ubezpieczenia-spoleczne [dostęp 15.10.2026].
https://www.zus.pl/firmy/przedsiebiorco-przeczytaj-wazne/kalkulator-skladki-zdrowotnej [dostęp 15.10.2026].
https://biznes.gov.pl/pl/portal/00274 [dostęp 18.04.2025].
O firmie
Informacje o produktach
O firmie
Informacje o produktach
© 2026 Raisin SE, Berlin
Wszystkie przedstawione stawki oprocentowania są wyrażone jako wysokość oprocentowania w skali roku, chyba że wyraźnie wskazano inaczej. Wysokość oprocentowania w skali roku ilustruje, jaka byłaby stopa procentowa, gdyby odsetki były wypłacane i składane raz w roku. Pozwala to klientom na łatwiejsze porównanie zwrotu, jakiego mogą oczekiwać od swoich oszczędności na przestrzeni czasu.