Jaki jest wiek emerytalny w Polsce? Zmiany i prognozy

W ciągu ostatnich lat wiek emerytalny zmieniano kilkukrotnie, co miało na celu dostosowanie go do aktualnych realiów społecznych i ekonomicznych. Czy obecny moment przejścia na emeryturę odpowiada tym realiom? Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje kolejne reformy systemu emerytalnego?

Wiek emerytalny kobiet w Polsce wynosi 60 lat, podczas gdy mężczyźni muszą oczekiwać na emeryturę do ukończenia 65 lat.

Jakie będą tego konsekwencje?

Z pewnością odbije się to na wysokości świadczeń emerytalnych, które otrzymywać będziemy na emeryturze. Zauważalne to będzie szczególnie w przypadku kobiet – niższy o 5 lat wiek emerytalny w połączeniu ze stale wydłużającą się średnią długości życia spowoduje, że emerytury wielu kobiet będą zbliżone do minimalnego świadczenia.

Przeczytaj więcej na temat gender pay gap w Polsce.

Co jeśli wyliczona przez ZUS emerytura będzie poniżej najniższej emerytury?

Od 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1 978,49 zł. Prawo do niej przysługuje osobom, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny oraz spełniają określone wymagania dotyczące stażu pracy: 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Jeśli zatem przysługuje nam prawo do emerytury, a jej wysokość jest niższa od ustawowego minimum, ZUS automatycznie podwyższy świadczenie i przyzna nam emeryturę minimalną.

Wiek emerytalny w Polsce istotnie zmieniał się na przestrzeni lat. Od reformy wprowadzającej nowy system emerytalny minęło wprawdzie 25 lat, jednak po przeprowadzonej w 2017 roku modyfikacji, skutkującej obniżeniem wieku emerytalnego, wróciliśmy do punktu wyjścia.

Reforma emerytalna z 1999 roku

W 1999 roku wprowadzono istotną reformę systemu emerytalnego, która miała na celu zrównoważenie finansów publicznych oraz dostosowanie systemu do zmieniającej się demografii. Reforma ta wprowadziła nowy model emerytalny, który opierał się na trzech filarach: państwowym, pracowniczym i prywatnym. W ramach reformy wiek emerytalny dla kobiet ustalono na 60 lat, a dla mężczyzn na 65 lat.

Podniesienie wieku emerytalnego od 1 stycznia 2013 roku

W 2013 roku rząd PO-PSL wprowadził reformę ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która stopniowo podnosiła wiek emerytalny do 67 lat dla obu płci. Plan zakładał, że wiek ten miał wzrastać o trzy miesiące rocznie, osiągając docelowe wartości do 2020 roku dla mężczyzn i do 2040 roku dla kobiet. Zmiany te były odpowiedzią na rosnące wydatki związane z systemem emerytalnym oraz wydłużającą się średnią długość życia Polaków.

Obniżenie wieku emerytalnego od 1 października 2017 roku

W 2017 roku rząd PiS zdecydował o obniżeniu wieku emerytalnego do wcześniejszych poziomów, czyli 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Zamysł ten był wynikiem obietnicy wyborczej i spotkał się z dużym poparciem społecznym. Wprowadzenie zmian miało na celu poprawę sytuacji osób starszych, które często borykały się z problemami zdrowotnymi i trudnościami w znalezieniu pracy w późniejszym wieku.

Decyzja o ponownym obniżeniu wieku emerytalnego nie spotkała się jednak z pozytywną opinią ekspertów – wskazywali oni i nadal wskazują na potencjalne zagrożenia dla stabilności finansowej systemu emerytalnego oraz dalszy spadek wysokości świadczeń emerytalnych.

Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapewnia, że przynajmniej na ten moment nie ma planów podwyższenia wieku emerytalnego ani jego zrównania dla kobiet i mężczyzn. 

Możliwe, że w przyszłości pojawi się dyskusja dotycząca zmian. Obserwowane od dawna negatywne trendy demograficzne oraz stale rosnąca średnia długość życia niestety pozwalają przypuszczać, że zmiany takie są przedmiotem debat ekspertów i decydentów.

Podwyższenie wieku emerytalnego

Obserwując zmiany zachodzące w wielu systemach emerytalnych oraz publikowane przez GUS dane demograficzne, coraz częściej zadajemy sobie pytanie, co dalej z wiekiem emerytalnym w Polsce. Nie da się ukryć, że na tle Europy jest on stosunkowo niski, a obrany kilka lat temu kierunek zmian jest odwrotny względem kierunku, w jakim zmierza większość krajów w Europie.

Wiek emerytalny osiągany przez kobiety w wybranych krajach

Na tle wybranych państw europejskich Polska nadal należy do krajów z relatywnie niskim ustawowym wiekiem emerytalnym kobiet – wynosi on 60 lat. Dla porównania, w Austrii wiek ten jest stopniowo podnoszony i w 2026 roku wynosi 61 lat i 6 miesięcy, w Chorwacji – zgodnie z okresem przejściowym – 64 lata, w Litwie 65 lat, a w Belgii już 66 lat.

Zestawienie pokazuje wyraźny kierunek zmian w Europie: większość państw stopniowo wydłuża aktywność zawodową kobiet i zbliża ich wiek emerytalny do poziomu obowiązującego mężczyzn.

Wiek emerytalny osiągany przez mężczyzn w wybranych krajach

W przypadku mężczyzn Polska z ustawowym wiekiem emerytalnym 65 lat plasuje się bliżej europejskiej średniej, ale nie należy do państw z najwyższym progiem. Taki sam wiek obowiązuje obecnie w Austrii, Chorwacji i Litwie, natomiast w Belgii ustawowy wiek emerytalny wynosi już 66 lat. Systemy emerytalne znacznie się różnią w poszczególnych krajach, więc sam wiek nie odzwierciedla ogólnej adekwatności emerytury.

Pokazuje to, że ewentualna przyszła dyskusja o zmianach w Polsce nie byłaby wyjątkiem, lecz wpisywałaby się w szerszy europejski trend wydłużania aktywności zawodowej.

Nowy wiek emerytalny z pewnością w najbliższych latach będzie dyskutowany w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Niska dzietność oraz szybko starzejące się społeczeństwo prędzej czy później wymuszą stosowne zmiany w polskim systemie emerytalnym.

Zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn

W przypadku zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, kobiety przechodziłyby na emeryturę dopiero w wieku 65 lat. zmiana taka mogłaby wpłynąć na wydolność systemu emerytalnego, szczególnie biorąc pod uwagę dziesięcioprocentową przewagę populacji kobiecej w grupie wiekowej 60-65 lat. Dłuższy okres odprowadzania składek przełożyłby się ponadto na wysokość świadczeń wypłacanych kobietom.

Różnicowanie wieku emerytalnego ze względu na płeć to cecha charakterystyczna wielu europejskich systemów emerytalnych, jednak wyraźnie widać tendencję do równania momentu przejścia na emeryturę przez kobiety i mężczyzn. Na krok taki zdecydowały się w ostatnich latach m.in. Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja czy Litwa.

Prognozy emerytalne dla osób, które dopiero wchodzą lub w ostatnich latach weszły na rynek pracy, nie są zbyt optymistyczne. Stopa zastąpienia (wskaźnik określający, jaki procent ostatniego wynagrodzenia będzie stanowić emerytura) z roku na rok spada i według licznych prognoz w 2060 roku może wynieść ok. 20%. Wiele osób rozważa samodzielne gromadzenie kapitału na przyszłość.

Regularnie i zgodnie z indywidualną strategią – uwzględniającą możliwości finansowe, posiadaną wiedzę finansową oraz apetyt na ryzyko. 

• Możesz postawić na lokaty w bankach krajowych i zagranicznych (sprawdź aktualną ofertę Raisin) i obligacje skarbowe. 

• Jeśli akceptujesz wyższy poziom ryzyka, rozważ również ETF-y, fundusze inwestycyjne, obligacje korporacyjne czy akcje.

Warto jednak pamiętać, że ostateczny efekt nie zależy wyłącznie od konsekwencji i dobrze dobranej strategii. Równie istotne jest to, jak inwestujemy oraz z jakich narzędzi korzystamy. Różne produkty finansowe – PPK, IKE, IKZE lub konto oszczędnościowe – oferują odmienne korzyści podatkowe, poziom elastyczności czy dostępność środków, co w długim terminie może przełożyć się na realnie wyższy kapitał.

Źródło: opracowanie własne

Przyjmijmy, że w każdym przypadku odkładasz dokładnie tyle samo – 500 zł miesięcznie. Na pierwszy rzut oka różnice nie powinny być duże. W praktyce jednak to właśnie konstrukcja produktu – dopłaty, ulgi podatkowe i sposób opodatkowania zysków – sprawia, że końcowy wynik oszczędzania może istotnie się różnić:

Aby lepiej zobrazować, jak duże znaczenie mają same „opakowania” inwestycyjne, warto spojrzeć na prostą symulację. 

Źródło: opracowanie własne

Gdzie oszczędzać na emeryturę?

• Konto oszczędnościowe daje pełną płynność i wysoki poziom bezpieczeństwa – jego konstrukcja może w długim terminie działać na niekorzyść – przede wszystkim przez coroczne opodatkowanie zysków. To ogranicza efekt procentu składanego i sprawia, że kapitał rośnie wolniej.
• IKE i IKZE oferują znacznie większą elastyczność inwestycyjną – możesz w ich ramach inwestować m.in. z funduszy, ETF-ów czy akcji, co wiąże się zarówno z potencjałem wyższych stóp zwrotu, jak i wyższym ryzykiem. Dodatkowo dochodzą korzyści podatkowe, które realnie zwiększają końcowy wynik: brak podatku Belki w IKE lub bieżąca ulga podatkowa w IKZE.
• PPK wyróżnia się jeszcze innym mechanizmem – tu największą przewagą są dopłaty od pracodawcy i państwa. To jedyny przypadek, w którym Twój kapitał może rosnąć szybciej już na starcie dzięki dopłatom, niezależnie od wyników inwestycyjnych.

Źródła:

https://www.zus.pl/swiadczenia/emerytury/emerytura-dla-osob-urodzonych-po-31-grudnia-1948/emerytura-w-wieku-powszechnym [dostęp 24.04.2026]

https://businessinsider.com.pl/praca/nowy-wiek-emerytalny-w-polsce-2026-ile-lat-dla-kobiet-i-mezczyzn-mozliwe-plany/5qdtx9n [dostęp 24.04.2026]

https://www.zus.pl/swiadczenia/renty/kwoty-najnizszych-swiadczen-emerytalno-rentowych [dostęp 24.04.2026]

https://www.money.pl/gospodarka/nowa-prognoza-zus-oto-jak-beda-sobie-radzic-z-wyplatami-emerytur-7237998402722304a.html [dostęp 24.04.2026]

https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/swiadczenia/7504226,najpierw-65-lat-i-11-miesiecy-a-nastepnie-67-lat-dla-obu-plci-nowy-wiek-emerytalny-dla-kobiet-i-mezczyzn.html [dostęp 24.04.2026]