Przestępstwa finansowe – czym są i jak chronić swoje oszczędności?

Oszustwo finansowe to świadome działanie przestępcy, który wprowadza w błąd inną osobę lub instytucję w celu osiągnięcia korzyści majątkowych. Jest to bezprawny czyn, za który grozi odpowiedzialność karna, w tym kara grzywny lub ograniczenia wolności.

Można wyróżnić wiele rodzajów przestępstw finansowych. Poniżej przedstawiamy najczęstsze z nich.

Oszustwo podatkowe

Przestępca ukrywa albo zaniża swoje przychody lub składa niezgodne z prawdą deklaracje podatkowe. Robi to po to, aby zapłacić niższy podatek do urzędu skarbowego lub uzyskać nienależny zwrot.

Oszustwo kredytowe

Ten rodzaj oszustwa finansowego ma na celu wyłudzenie kredytu. W tym celu oszust przedstawia w banku fałszywe dokumenty lub składa niezgodne z prawdą oświadczenia. Usiłuje w ten sposób zawyżyć swoją zdolność kredytową.

Oszustwo internetowe

Oszustwa w internecie należą dziś do najczęściej popełnianych przestępstw finansowych. Oszuści wyłudzają dane i pieniądze, w czym pomagają im różnego typu techniki manipulacyjne, złośliwe oprogramowanie oraz fałszywe strony i aplikacje.

Oszustwo telefoniczne

Oszuści w rozmowie telefonicznej podszywają się pod pracowników banków, poczty, policji, urzędu skarbowego czy innych instytucji. Zwykle skłaniają ofiarę do wykonania określonych czynności pod presją czasu, np. zrobienia przelewu lub pozostawienia pieniędzy w wyznaczonym miejscu.

Pora teraz poznać konkretne przykłady przestępstw finansowych z wykorzystaniem podstępnych technik i narzędzi internetowych.

Phishing

Oszuści starają się wyłudzić poufne dane użytkownika metodą phishingu. W treści maila lub wiadomości SMS podszywają się pod znaną osobę, firmę lub instytucję cieszącą się publicznym zaufaniem. Jednocześnie przesyłają link prowadzący do fałszywej strony, na której ofiara podaje swoje poufne dane – m.in. login i hasło do konta bankowego.

Fałszywe inwestycje

Ofiarami przestępców finansowych często są osoby, które chcą pomnożyć swój majątek. Oszuści przekonują je gwarancją ponadprzeciętnego i szybkiego zysku bez żadnego ryzyka. Często wykorzystują w tym celu wizerunek znanych publicznie osób – aktorów, sportowców czy polityków, którzy rzekomo sami wzbogacili się dzięki proponowanej inwestycji i teraz polecają ją innym.

Przestępcy zakładają platformy finansowe, które do złudzenia przypominają serwisy prawdziwych instytucji. Osoby zwabione obietnicą pewnego zysku wpłacają pieniądze, lecz późniejsza wypłata nie jest już możliwa – tracą więc zainwestowane oszczędności.

Jeśli szukasz przewidywalnych rozwiązań oszczędnościowych i chcesz ograniczyć ryzyko rynkowe , możesz wpłacić pieniądze na depozyty bankowe takie jak lokata terminowa lub konto oszczędnościowe. Twój kapitał wraz z odsetkami podlega ochronie w ramach ustawowego systemu gwarantowania depozytów – do kwoty 100 000 EUR (lub równowartości w walucie lokalnej) na jednego deponenta w danym banku.

Podszywanie się pod bank

Częstym przykładem przestępstwa finansowego jest oszustwo na fałszywego pracownika banku, który kontaktuje się z klientem i próbuje pozyskać od niego poufne dane osobowe – np. login i hasło do e-bankowości, PESEL, numer konta bankowego lub dane karty płatniczej.

Przestępca może w tym celu np.:

• przesłać link do fałszywej strony internetowej banku,
• nakłaniać do pobrania aplikacji do zarządzania zdalnym pulpitem.
• prosić o pilne przelanie środków na tzw. rachunek techniczny, aby rzekomo uniknąć utraty pieniędzy.

Piramidy finansowe

Fałszywy system inwestycyjny, pozwalający zarabiać jedynie tym osobom, które jako pierwsze wpłaciły i wycofały środki w odpowiednim momencie. Pieniądze tak naprawdę nie są inwestowane w żadne instrumenty, lecz przeznaczane na marketing i wypłaty dywidend dla pierwszych uczestników. Po pewnym czasie piramida upada, a większość inwestorów traci swoje pieniądze.

Jeśli podejrzewasz popełnienie przestępstwa finansowego, poinformuj o tym swój bank i zgłoś sprawę odpowiednim organom – organizacji CERT Polska, policji oraz prokuraturze. 

1. Opisz dokładnie okoliczności incydentu i zbierz dowody, w tym wiadomości do sprawcy.

2. Mogło dojść do kradzieży Twoich poufnych danych? Nie zapomnij zmienić danych logowania do banku, a także zastrzec PESEL, dowód osobisty oraz karty płatnicze.

3. Powiększaj swoją wiedzę o finansach, aby uniknąć podobnych zdarzeń w przyszłości.

Źródło: opracowanie własne